Công văn 6095/BCT-XNK được Bộ Công Thương ban hành năm 2014 nhằm triển khai cơ chế điều hành hoạt động xuất khẩu gạo qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới đất liền phía Bắc. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ trong việc thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo hàng hóa, hỗ trợ người nông dân và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại biên giới.

- Đối tượng và điều kiện đối với thương nhân tham gia xuất khẩu gạo

• Thương nhân thực hiện hoạt động xuất khẩu gạo qua biên giới phía Bắc phải là các doanh nghiệp có đủ năng lực, được Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới lựa chọn và công bố danh sách sau khi có sự thống nhất bằng văn bản của Bộ Công Thương.
• Doanh nghiệp tham gia phải chấp hành nghiêm túc các quy định về quản lý hoạt động xuất khẩu gạo, quy định về thương mại biên giới và các hướng dẫn điều hành của cơ quan chức năng địa phương.
• Ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp có uy tín, có năng lực tài chính, có nguồn hàng ổn định và có phương án kinh doanh rõ ràng, bảo đảm không gây ùn tắc hàng hóa tại các khu vực cửa khẩu.

- Quy định về cửa khẩu và lối mở được phép xuất khẩu

• Hoạt động xuất khẩu gạo chỉ được thực hiện qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép hoặc nằm trong quy hoạch được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định pháp luật.
• Các lối mở, điểm thông quan phải có đầy đủ lực lượng kiểm soát chuyên ngành bao gồm Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch để thực hiện việc giám sát, kiểm tra và thông quan theo đúng quy trình.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới chịu trách nhiệm rà soát, công bố cụ thể danh sách các cửa khẩu phụ, lối mở đủ điều kiện và năng lực thông quan mặt hàng gạo trên địa bàn quản lý của tỉnh.

- Cơ chế phối hợp và quản lý điều hành của các cơ quan chức năng

• Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới phía Bắc chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương để điều phối lượng gạo xuất khẩu phù hợp với năng lực thông quan thực tế tại từng thời điểm, tránh tình trạng ùn tắc giao thông và bị ép giá từ phía đối tác nước ngoài.
• Sở Công Thương các tỉnh có trách nhiệm làm đầu mối, theo dõi sát sao tình hình giao dịch, giá cả và tiến độ giao nhận hàng hóa tại các cửa khẩu để kịp thời tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh các biện pháp xử lý tình huống phát sinh.
• Các lực lượng chức năng tại cửa khẩu có nhiệm vụ tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục thông quan nhanh chóng cho mặt hàng gạo, đồng thời kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu qua biên giới.

- Chế độ thông tin, báo cáo và giám sát thực hiện

• Các doanh nghiệp được phép xuất khẩu gạo qua biên giới phía Bắc có trách nhiệm báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình thực hiện hợp đồng, số lượng gạo đã xuất khẩu và những vướng mắc phát sinh về Sở Công Thương và Bộ Công Thương.
• Sở Công Thương các tỉnh tổng hợp số liệu, đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu gạo trên địa bàn để báo cáo Bộ Công Thương trước ngày mùng 5 hàng tháng hoặc ngay khi có biến động bất thường trên thị trường biên mậu.
• Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất; kiên quyết đưa ra khỏi danh sách những doanh nghiệp vi phạm quy chế hoặc không thực hiện đúng các cam kết về điều hành xuất khẩu.