Tóm tắt Công văn 6788/BCT-XNK năm 2017 về thực hiện Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo

Công văn 6788/BCT-XNK do Bộ Công thương ban hành nhằm triển khai thực hiện Quyết định số 942/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2030. Văn bản này tập trung vào việc phân công nhiệm vụ, xác định các giải pháp trọng tâm nhằm chuyển dịch cơ cấu thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Định hướng chuyển dịch cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo

Bộ Công thương nhấn mạnh việc thay đổi cơ cấu thị trường xuất khẩu theo hướng bền vững, giảm dần sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống có biên lợi nhuận thấp và tăng cường tiếp cận các thị trường phân khúc cao cấp:

• Thị trường châu Á: Tiếp tục giữ vai trò là thị trường trọng điểm, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng kim ngạch xuất khẩu gạo. Tập trung củng cố các thị trường truyền thống và các nước có nhu cầu nhập khẩu lớn như Trung Quốc, Philippines, Indonesia, Malaysia.
• Thị trường châu Phi và Trung Đông: Đẩy mạnh khai thác các thị trường có nhu cầu tiêu thụ gạo trắng và gạo thơm ổn định, tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại trực tiếp và thiết lập các kênh phân phối chính ngạch.
• Thị trường châu Âu, châu Mỹ và châu Đại Dương: Tập trung phát triển các phân khúc gạo chất lượng cao, gạo đặc sản, gạo hữu cơ để tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới.

Chuyển dịch cơ cấu chủng loại gạo xuất khẩu

Chiến lược đặt ra mục tiêu giảm dần tỷ trọng xuất khẩu gạo trắng thường chất lượng thấp, tăng tỷ trọng các loại gạo có giá trị gia tăng cao:

• Tăng cường xuất khẩu các loại gạo thơm, gạo đặc sản, gạo chất lượng cao (như gạo Jasmine, gạo hạt dài chất lượng cao).
• Khuyến khích xuất khẩu gạo nếp, gạo hữu cơ, gạo vi chất dinh dưỡng và các sản phẩm chế biến sâu từ lúa gạo để đa dạng hóa danh mục sản phẩm xuất khẩu.
• Kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, chế biến để đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đáp ứng yêu cầu khắt khe của các nước nhập khẩu.

Các giải pháp thực hiện chủ yếu của Bộ Công thương

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Công văn 6788/BCT-XNK xác định các nhóm giải pháp cụ thể cần triển khai đồng bộ:

• Xây dựng và quảng bá thương hiệu: Đẩy mạnh việc xây dựng và phát triển Thương hiệu Gạo Việt Nam (Vietnam Rice). Hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu riêng gắn với thương hiệu quốc gia tại các thị trường mục tiêu.
• Xúc tiến thương mại và đàm phán mở cửa thị trường: Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan đàm phán tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, rào cản thuế quan. Tổ chức các đoàn giao dịch thương mại, tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế lớn về nông sản.
• Hoàn thiện thể chế và chính sách: Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định về kinh doanh xuất khẩu gạo nhằm tạo điều kiện thông thoáng cho doanh nghiệp, khuyến khích đầu tư vào chuỗi giá trị lúa gạo khép kín.
• Phối hợp thông tin thị trường: Tăng cường công tác dự báo, cung cấp thông tin kịp thời về nhu cầu, thị hiếu, chính sách nhập khẩu của các nước cho các địa phương và doanh nghiệp xuất khẩu gạo để chủ động trong sản xuất và tiêu thụ.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Bộ Công thương giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc và đề nghị sự phối hợp từ các bên liên quan:

• Cục Xuất nhập khẩu: Làm đầu mối theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Chiến lược; tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để kịp thời tham mưu phương án giải quyết.
• Cục Xúc tiến thương mại: Ưu tiên phân bổ nguồn kinh phí từ Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia cho các hoạt động quảng bá, tìm kiếm thị trường xuất khẩu gạo.
• Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA): Phát huy vai trò cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp, điều phối hoạt động xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp liên kết với nông dân xây dựng vùng nguyên liệu xuất khẩu ổn định.