Giới thiệu về Công văn 69112/CTHN-TTHT năm 2023

Công văn 69112/CTHN-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các doanh nghiệp trong việc xác định quan hệ liên kết và giao dịch liên kết. Văn bản này làm rõ các quy định pháp lý hiện hành, đặc biệt là việc áp dụng Nghị định 132/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, nhằm đảm bảo tính minh bạch, phòng chống chuyển giá và tuân thủ nghiêm túc pháp luật thuế.

Các tiêu chí cốt lõi xác định quan hệ liên kết

Theo hướng dẫn của Cục Thuế, việc xác định các bên có quan hệ liên kết được thực hiện dựa trên các nguyên tắc kiểm soát, chi phối, góp vốn hoặc bảo lãnh giữa các bên. Các trường hợp điển hình bao gồm:

• Một doanh nghiệp nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp kia.
• Cả hai doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp của chủ sở hữu do một bên thứ ba nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp.
• Một doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất về số cổ phần phổ thông của doanh nghiệp kia, nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần phổ thông của doanh nghiệp đó.
• Một doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào với điều kiện khoản vốn vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay và chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.
• Doanh nghiệp chỉ định thành viên ban điều hành hoặc ban kiểm soát của doanh nghiệp khác, với điều kiện số lượng thành viên được chỉ định chiếm đa số hoặc có quyền quyết định chính sách tài chính, hoạt động kinh doanh.

Nguyên tắc xác định giá và nghĩa vụ kê khai giao dịch liên kết

Khi đã được xác định là có quan hệ liên kết, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý sau:

• Nguyên tắc giao dịch độc lập: Doanh nghiệp phải so sánh với các giao dịch độc lập tương đồng để xác định mức giá, tỷ suất lợi nhuận phù hợp, đảm bảo không làm dịch chuyển lợi nhuận hoặc giảm nghĩa vụ thuế tại Việt Nam.
• Kê khai thông tin giao dịch liên kết: Thực hiện kê khai đầy đủ, trung thực các thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các mẫu biểu quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP (Phụ lục I, II, III, IV) và nộp kèm theo tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Lập và lưu trữ hồ sơ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ lập, lưu trữ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết bao gồm Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (nếu thuộc đối tượng phải áp dụng) để xuất trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.

Quy định về khống chế chi phí lãi vay được trừ

Một trong những nội dung trọng tâm được hướng dẫn chi tiết là việc khống chế chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết:

• Tổng chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 30% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay phát sinh trong kỳ cộng với chi phí khấu hao (EBITDA).
• Phần chi phí lãi vay không được trừ do vượt mức khống chế 30% sẽ được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo nếu doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết. Thời gian chuyển chi phí lãi vay tính liên tục không quá 05 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh chi phí lãi vay không được trừ.

Khuyến nghị của cơ quan thuế đối với người nộp thuế

Để hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, bị ấn định thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, Cục Thuế thành phố Hà Nội khuyến nghị các doanh nghiệp cần:

• Chủ động rà soát các mối quan hệ sở hữu, bảo lãnh, cho vay và các giao dịch thương mại phát sinh trong năm tài chính để tự xác định chính xác quan hệ liên kết.
• Thực hiện nghĩa vụ kê khai đúng hạn, đầy đủ và chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo đúng quy định của pháp luật.