Tóm tắt Công văn 7562/TCHQ-TXNK năm 2019 về thay đổi mục đích sử dụng hàng miễn thuế

Công văn 7562/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với hàng hóa nhập khẩu đã được miễn thuế nhưng sau đó thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thống nhất phương án xử lý, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật về thuế và quản lý hải quan.

1. Nguyên tắc quản lý và kê khai khi thay đổi mục đích sử dụng

Khi người nộp thuế thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng hàng hóa đã được miễn thuế nhập khẩu, quy trình thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Nghĩa vụ khai tờ khai hải quan mới: Người nộp thuế phải đăng ký tờ khai hải quan mới đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng.
• Thời điểm khai báo: Việc khai báo và nộp thuế phải được thực hiện trước khi tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng hàng hóa.
• Chính sách quản lý hàng hóa: Chính sách quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới, trừ trường hợp tại thời điểm nhập khẩu ban đầu hàng hóa đã thực hiện đầy đủ các chính sách quản lý theo quy định.

2. Căn cứ và phương pháp tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích

Việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa khi chuyển đổi mục đích sử dụng được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý cụ thể:

• Trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được xác định trên cơ sở trị giá hải quan tại thời điểm thay đổi mục đích. Trị giá này được tính theo giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa (khấu hao) hoặc theo trị giá giao dịch thực tế tại thời điểm chuyển nhượng.
• Thuế suất áp dụng: Thuế suất áp dụng để tính thuế là thuế suất có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (thời điểm thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng).
• Tỷ giá quy đổi: Tỷ giá giữa đồng Việt Nam với ngoại tệ dùng để xác định trị giá tính thuế là tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Văn bản quy định rõ ràng về trách nhiệm của các bên liên quan nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Đối với doanh nghiệp (Người nộp thuế): Có trách nhiệm tự kê khai, tính thuế và nộp đủ số tiền thuế phát sinh vào ngân sách nhà nước trước khi tự ý thay đổi mục đích sử dụng hoặc bàn giao hàng hóa cho đối tác khác. Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan của cơ quan hải quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc kê khai của doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp tự ý thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng hàng hóa miễn thuế mà không tự nguyện khai báo, cơ quan hải quan sẽ tiến hành ấn định thuế, xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế.

4. Ý nghĩa pháp lý và lưu ý quan trọng

Công văn 7562/TCHQ-TXNK giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp trong quá trình xử lý tài sản, máy móc, thiết bị nhập khẩu theo diện miễn thuế (như các dự án ưu đãi đầu tư) khi không còn nhu cầu sử dụng hoặc cần thanh lý. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mốc thời gian khai báo để tránh bị khép vào hành vi gian lận thuế hoặc trốn thuế do chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ khai báo hải quan.