Giới thiệu về Công văn 758/TCHQ-GSQL năm 2020

Công văn 758/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện quy định về chứng từ chứng minh hàng hóa vận chuyển trực tiếp (chứng từ vận tải) đối với hàng hóa nhập khẩu áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Quy định về việc giữ nguyên trạng hàng hóa khi vận chuyển qua nước không là thành viên

Theo quy định của Hiệp định CPTPP, hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt phải đáp ứng quy tắc vận chuyển trực tiếp. Trường hợp hàng hóa được vận chuyển qua lãnh thổ của một hoặc nhiều nước không là thành viên (nước thứ ba), hàng hóa đó phải đảm bảo các điều kiện sau:

• Hàng hóa phải nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan của nước không là thành viên đó.
• Hàng hóa không được tham gia vào bất kỳ giao dịch thương mại hoặc tiêu dùng nào tại nước quá cảnh đó.
• Hàng hóa không được trải qua bất kỳ công đoạn gia công, chế biến nào khác ngoài việc dỡ hàng, bốc lại hàng, tách lô hoặc các công việc cần thiết khác để bảo quản hàng hóa trong tình trạng tốt hoặc để vận chuyển đến nước nhập khẩu.

Các chứng từ chứng minh việc kiểm soát hải quan tại nước quá cảnh

Để chứng minh hàng hóa đáp ứng các điều kiện nêu trên khi đi qua nước không là thành viên, người khai hải quan phải nộp cho cơ quan Hải quan Việt Nam các chứng từ vận tải phù hợp. Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về các loại chứng từ được chấp nhận bao gồm:

• Vận đơn suốt (Through Bill of Lading): Đây là chứng từ vận tải tối ưu nhất, thể hiện rõ quá trình vận chuyển hàng hóa từ nước xuất khẩu thành viên CPTPP, đi qua các nước trung chuyển (nếu có) và đến thẳng cảng đích tại Việt Nam.
• Chứng từ vận tải liên kết: Trường hợp không có vận đơn suốt, người khai hải quan có thể nộp các vận đơn riêng lẻ cho từng chặng vận chuyển, miễn là các chứng từ này thể hiện được sự liên kết chặt chẽ về hành trình, số container, số chì, mô tả hàng hóa phù hợp với hồ sơ hải quan.
• Xác nhận của cơ quan hải quan nước quá cảnh: Văn bản xác nhận của cơ quan hải quan nước không là thành viên chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát hải quan suốt thời gian lưu kho, bãi hoặc quá cảnh tại nước đó.
• Chứng từ do đơn vị vận chuyển phát hành: Bản xác nhận của hãng tàu hoặc đại lý hãng tàu phát hành chứng minh hàng hóa được giữ nguyên trạng, không can thiệp hoặc thay đổi tính chất trong suốt quá trình quá cảnh.

Hướng dẫn kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương thực hiện kiểm tra chặt chẽ hồ sơ và áp dụng các nguyên tắc xử lý sau:

• Đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên chứng từ vận tải với Tờ khai hải quan, Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và các chứng từ thương mại khác (như Hóa đơn thương mại, Phiếu đóng gói) để đảm bảo tính đồng nhất.
• Trong trường hợp có nghi ngờ về tính nguyên trạng của hàng hóa hoặc tính xác thực của chứng từ vận tải, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành xác minh thông qua các kênh thông tin nghiệp vụ hoặc yêu cầu người khai hải quan giải trình, bổ sung tài liệu chứng minh.
• Nếu người khai hải quan không xuất trình được chứng từ chứng minh hợp lệ theo quy định, hàng hóa nhập khẩu sẽ không được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt CPTPP mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi MFN.