Công văn 7664/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm làm rõ các chính sách thuế đối với mặt hàng ô tô do các doanh nghiệp trong khu phi thuế quan, điển hình là doanh nghiệp chế xuất (DNCX), mua từ thị trường nội địa Việt Nam. Văn bản tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) và quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với các giao dịch này.

Chính sách thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu

Đối với quan hệ mua bán hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất (được áp dụng quy chế khu phi thuế quan), chính sách thuế xuất nhập khẩu được áp dụng cụ thể như sau:

• Thuế xuất khẩu: Doanh nghiệp nội địa khi bán xe ô tô cho doanh nghiệp chế xuất phải thực hiện thủ tục xuất khẩu tại chỗ. Nếu dòng xe ô tô đó thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu theo quy định của Biểu thuế xuất khẩu hiện hành, doanh nghiệp nội địa có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế xuất khẩu đầy đủ.
• Thuế nhập khẩu: Doanh nghiệp chế xuất khi mua ô tô từ thị trường nội địa để đưa vào sử dụng trong khu phi thuế quan thuộc đối tượng không chịu thuế nhập khẩu. Quy định này nhằm khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, vận hành của các doanh nghiệp chế xuất.

Chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Chính sách thuế GTGT đối với ô tô bán từ nội địa vào doanh nghiệp chế xuất được phân loại nghiêm ngặt dựa trên chủng loại xe và mục đích sử dụng thực tế:

• Trường hợp áp dụng thuế suất 0%: Thuế suất thuế GTGT 0% được áp dụng đối với các loại xe ô tô chuyên dùng, xe tải, xe khách phục vụ cho việc đưa đón công nhân hoặc các phương tiện vận tải khác phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chế xuất. Để được hưởng mức thuế suất này, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng và tờ khai hải quan đã thông quan.
• Trường hợp không áp dụng thuế suất 0%: Đối với xe ô tô chở người dưới 24 chỗ ngồi (bao gồm cả xe ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống) bán cho doanh nghiệp chế xuất, giao dịch này không được áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%. Doanh nghiệp nội địa khi bán loại xe này vẫn phải kê khai và nộp thuế GTGT theo thuế suất thông thường (thông thường là 10%) như đối với tiêu dùng nội địa.

Chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)

Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với phương tiện giao thông đường bộ khi đưa vào doanh nghiệp chế xuất được thực hiện theo nguyên tắc phân loại của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt:

• Nguyên tắc chung: Hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB nếu được nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan hoặc mua bán giữa các khu phi thuế quan với nhau thì thuộc đối tượng không chịu thuế TTĐB.
• Ngoại lệ đối với ô tô dưới 24 chỗ: Xe ô tô dưới 24 chỗ ngồi (bao gồm cả xe thiết kế vừa chở người, vừa chở hàng loại có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng) khi doanh nghiệp chế xuất mua từ thị trường nội địa vẫn thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB. Doanh nghiệp bán xe tại nội địa có trách nhiệm kê khai, nộp thuế TTĐB trước khi bàn giao xe cho doanh nghiệp chế xuất.

Quy định về thủ tục hải quan và công tác quản lý giám sát

Để đảm bảo việc áp dụng chính sách thuế đúng đối tượng và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị hải quan và doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định sau:

• Bắt buộc làm thủ tục hải quan: Mọi giao dịch mua bán xe ô tô giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất đều phải đăng ký tờ khai hải quan theo loại hình xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ tương ứng.
• Hồ sơ kiểm tra: Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ lâm sàng bao gồm hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật của phương tiện.
• Giám sát sau thông quan: Cơ quan Hải quan có quyền và trách nhiệm kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc quản lý, sử dụng xe ô tô tại doanh nghiệp chế xuất. Trường hợp doanh nghiệp chế xuất tự ý thay đổi mục đích sử dụng hoặc thanh lý, bán lại xe ô tô vào thị trường nội địa mà không khai báo hải quan và không nộp đủ các khoản thuế phát sinh sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và xử phạt vi phạm hành chính.