Tóm tắt Công văn 779/GSQL-GQ1 năm 2019 về thủ tục nhập khẩu hàng hóa

Công văn 779/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đưa ra các chỉ dẫn cụ thể cho doanh nghiệp và các Chi cục Hải quan địa phương nhằm thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành về quản lý ngoại thương và hải quan.

1. Quy định về hồ sơ và thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

Công văn nhấn mạnh việc thực hiện thủ tục hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 59/2018/NĐ-CP) và Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC). Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Khai báo hải quan: Người khai hải quan phải thực hiện khai báo đầy đủ, chính xác các thông tin trên tờ khai hải quan bao gồm trị giá hải quan, tên hàng, mã số HS, xuất xứ và các thông tin liên quan đến lô hàng nhập khẩu.
• Nộp và xuất trình chứng từ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp đầy đủ các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của hải quan. Các chứng từ giấy chỉ phải xuất trình trong các trường hợp kiểm tra hồ sơ giấy hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa theo yêu cầu của cơ quan hải quan.
• Kiểm tra chứng nhận xuất xứ (C/O): Đối với các lô hàng áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt, việc kiểm tra tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) phải được thực hiện chặt chẽ theo các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.

2. Quản lý chuyên ngành và kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu

Một trong những nội dung trọng tâm của Công văn 779/GSQL-GQ1 là việc hướng dẫn xử lý đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành, kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm trước khi thông quan:

• Nghĩa vụ của doanh nghiệp: Doanh nghiệp nhập khẩu phải chủ động liên hệ với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành để thực hiện đăng ký kiểm tra chất lượng hoặc kiểm tra an toàn thực phẩm theo đúng danh mục hàng hóa nhóm 2 do các Bộ quản lý chuyên ngành ban hành.
• Cơ chế thông quan: Cơ quan hải quan chỉ quyết định thông quan hàng hóa sau khi nhận được kết quả kiểm tra chuyên ngành đạt yêu cầu từ cơ quan kiểm tra có thẩm quyền được truyền qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc do doanh nghiệp nộp bản giấy (trong trường hợp chưa kết nối hệ thống).
• Đưa hàng về bảo quản: Đối với các mặt hàng được phép đưa về bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp phải cam kết bảo quản nguyên trạng hàng hóa tại địa điểm đã đăng ký và không được phép đưa vào lưu thông, sử dụng khi chưa có thông báo kết quả kiểm tra đạt yêu cầu.

3. Trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục

Để đảm bảo tính minh bạch và đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa, Công văn phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với cơ quan hải quan: Công chức hải quan có trách nhiệm hướng dẫn tận tình, giải quyết thủ tục nhanh chóng, đúng thời hạn quy định. Nghiêm cấm việc tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm các chứng từ ngoài quy định của pháp luật. Trường hợp phát hiện nghi vấn về trị giá hải quan hoặc mã số HS, cơ quan hải quan thực hiện tham vấn hoặc chuyển kiểm tra sau thông quan theo đúng quy trình, không kéo dài thời gian thông quan vô lý.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung đã khai báo và các chứng từ nộp trong hồ sơ hải quan. Hợp tác chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh khi có yêu cầu nghi vấn.

4. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 779/GSQL-GQ1 đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các nút thắt pháp lý, giảm thiểu thời gian và chi phí thông quan cho doanh nghiệp. Đồng thời, văn bản này cũng tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, hạn chế các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế, đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh và bình đẳng.