Giới thiệu về Công văn 792/TCHQ-GSQL

Công văn 792/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm chuẩn hóa và siết chặt quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu kim cương thô. Văn bản này đóng vai trò cốt lõi trong việc kiểm soát nguồn gốc kim cương, đảm bảo tuân thủ các cam kết quốc tế theo Quy trình Kimberley (Kimberley Process) mà Việt Nam là thành viên, nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và kim cương bất hợp pháp.

- Quy định về chứng từ và Giấy chứng nhận Quy trình Kimberley (KP)

• Yêu cầu bắt buộc về Giấy chứng nhận KP: Đối với mọi lô hàng kim cương thô khi làm thủ tục xuất khẩu hoặc nhập khẩu, người khai hải quan bắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận Quy trình Kimberley bản chính do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp (đối với nhập khẩu) hoặc do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp (đối với xuất khẩu).
• Kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ: Cơ quan hải quan có trách nhiệm đối chiếu chi tiết các thông tin trên Giấy chứng nhận KP với tờ khai hải quan và các chứng từ thương mại đi kèm như hóa đơn (invoice), vận đơn (bill of lading), phiếu đóng gói (packing list). Các thông tin về trọng lượng (carat), trị giá, nước xuất xứ, tên nhà xuất nhập khẩu phải hoàn toàn trùng khớp và chính xác.

- Quy trình kiểm tra thực tế và giám sát hải quan

• Kiểm tra nghiêm ngặt bao bì và niêm phong: Công văn hướng dẫn chi tiết việc kiểm tra tình trạng niêm phong của hộp hoặc container chứa kim cương thô. Niêm phong phải còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu cạy phá, thay đổi hoặc can thiệp trái phép. Số niêm phong phải trùng khớp hoàn toàn với số được ghi nhận trên Giấy chứng nhận KP tương ứng.
• Phối hợp kiểm tra chuyên ngành: Trong trường hợp phát hiện nghi ngờ về chủng loại, chất lượng hoặc tính xác thực của lô hàng kim cương thô, cơ quan hải quan sẽ phối hợp với các tổ chức giám định được chỉ định hoặc trao đổi thông tin với Bộ Công Thương để xác minh làm rõ trước khi quyết định thông quan.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp xuất nhập khẩu

• Khai báo trung thực và đầy đủ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện khai báo hải quan chính xác về số lượng, trọng lượng, trị giá và mã số HS của kim cương thô. Mọi hành vi khai báo sai lệch nhằm trốn thuế hoặc hợp thức hóa kim cương không rõ nguồn gốc sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
• Lưu trữ hồ sơ: Doanh nghiệp phải thực hiện lưu trữ đầy đủ hồ sơ hải quan, Giấy chứng nhận KP và các chứng từ liên quan trong thời hạn quy định để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan.

- Hướng dẫn phối hợp giữa các cơ quan quản lý

• Trao đổi thông tin nghiệp vụ: Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chủ động chia sẻ thông tin, kịp thời báo cáo các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục đối với mặt hàng kim cương thô về Tổng cục để có hướng dẫn giải quyết thống nhất trên toàn quốc.
• Ngăn chặn gian lận thương mại: Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và kiểm soát chống buôn lậu đối với mặt hàng đá quý, đặc biệt lưu ý các lô hàng kim cương thô nhập khẩu từ các quốc gia có rủi ro cao hoặc không tuân thủ nghiêm ngặt Quy trình Kimberley.