Giới thiệu chung về Công văn 8025/TCHQ-GSQL

Công văn 8025/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2017 nhằm hướng dẫn thống nhất thủ tục khai báo vận chuyển độc lập đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đang chịu sự giám sát hải quan. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan trên hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan (VNACCS/VCIS), đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa hải quan nơi đi và hải quan nơi đến.

Các trường hợp áp dụng khai báo vận chuyển độc lập

Công văn hướng dẫn cụ thể các trường hợp phải thực hiện khai báo vận chuyển độc lập (sử dụng bản khai OLA), bao gồm:

• Hàng hóa nhập khẩu vận chuyển từ cửa khẩu nhập về cảng đích, kho ngoại quan, kho bảo thuế, địa điểm thu gom hàng lẻ (CFS), hoặc địa điểm kiểm tra tập trung.
• Hàng hóa xuất khẩu vận chuyển từ địa điểm thu gom hàng lẻ, kho ngoại quan, địa điểm kiểm tra tập trung ra cửa khẩu xuất.
• Hàng hóa quá cảnh, hàng hóa chuyển cảng, chuyển cửa khẩu theo quy định của pháp luật hải quan.
• Hàng hóa vận chuyển giữa các khu phi thuế quan, khu chế xuất với nhau hoặc giữa khu phi thuế quan với cửa khẩu.

Hướng dẫn chi tiết về khai báo chỉ tiêu thông tin trên hệ thống

Để đảm bảo tính chính xác và hạn chế sai sót khi truyền dữ liệu lên hệ thống VNACCS/VCIS, Tổng cục Hải quan yêu cầu người khai hải quan và công chức hải quan thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Khai báo thông tin phương tiện vận chuyển: Người khai hải quan phải điền đầy đủ, chính xác thông tin về số hiệu phương tiện, loại phương tiện (xe container, tàu biển, sà lan...) và hành trình dự kiến.
• Khai báo tuyến đường và thời gian vận chuyển: Phải xác định rõ lộ trình di chuyển từ điểm đi đến điểm đến, thời gian khởi hành dự kiến và thời gian hoàn thành việc vận chuyển. Thời gian này phải phù hợp với khoảng cách địa lý thực tế.
• Thông tin về niêm phong hải quan: Ghi nhận đầy đủ số hiệu niêm phong (seal) của hãng vận chuyển hoặc niêm phong của cơ quan hải quan (nếu có) trên tờ khai vận chuyển độc lập.

Quy trình phối hợp giữa Chi cục Hải quan nơi đi và Chi cục Hải quan nơi đến

Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chi cục hải quan là yếu tố cốt lõi để quản lý chặt chẽ hàng hóa vận chuyển độc lập, tránh thất thoát thuế và buôn lậu:

• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi đi: Tiếp nhận thông tin khai báo từ hệ thống, kiểm tra thực tế tình trạng bên ngoài của container hoặc phương tiện chứa hàng. Thực hiện niêm phong hải quan đối với các trường hợp bắt buộc. Phê duyệt tờ khai vận chuyển trên hệ thống để cho phép hàng hóa khởi hành.
• Trách nhiệm của Chi cục Hải quan nơi đến: Tiếp nhận hàng hóa, kiểm tra đối chiếu tình trạng niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển so với thông tin trên hệ thống. Thực hiện xác nhận hoàn thành vận chuyển (bằng phản hồi thông điệp BIA) trên hệ thống VNACCS/VCIS ngay sau khi hàng hóa được đưa vào khu vực giám sát an toàn.

Xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình vận chuyển

Công văn 8025/TCHQ-GSQL cũng đưa ra các phương án xử lý đối với các sự cố ngoài ý muốn trong quá trình vận chuyển độc lập:

• Trường hợp thay đổi thông tin vận chuyển: Nếu có sự thay đổi về phương tiện vận chuyển, lộ trình hoặc thời gian do nguyên nhân khách quan, người khai hải quan phải thực hiện khai sửa đổi, bổ sung thông tin tờ khai vận chuyển trước khi hàng hóa đến đích.
• Sự cố tai nạn hoặc bất khả kháng: Trường hợp phương tiện gặp tai nạn, thiên tai dẫn đến hỏng niêm phong hoặc ảnh hưởng đến hàng hóa, người vận chuyển phải thông báo ngay cho cơ quan hải quan nơi gần nhất hoặc chính quyền địa phương để lập biên bản xác nhận tình trạng thực tế.
• Xử lý quá thời hạn vận chuyển: Nếu quá thời hạn đăng ký trên hệ thống mà hàng hóa chưa đến Chi cục Hải quan nơi đến, hệ thống sẽ cảnh báo. Chi cục Hải quan nơi đi phối hợp với Chi cục Hải quan nơi đến tiến hành xác minh, truy tìm tung tích lô hàng và xử lý vi phạm theo quy định.

Ý nghĩa và hiệu lực thi hành

Công văn 8025/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ giám sát hải quan đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát. Việc áp dụng nghiêm túc các hướng dẫn tại công văn này giúp giảm thiểu thời gian thông quan, tăng cường tính minh bạch, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận thương mại thông qua hình thức chuyển cửa khẩu và quá cảnh.