Giới thiệu về Công văn 8601/TCHQ-QLRR

Công văn 8601/TCHQ-QLRR do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc xây dựng, lựa chọn và áp dụng các tiêu chí quản lý rủi ro trong hoạt động kiểm tra hàng hóa bằng máy soi container. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp thống nhất quy trình thực hiện tại các Cục Hải quan địa phương, nâng cao hiệu quả phát hiện vi phạm pháp luật hải quan và tối ưu hóa thời gian thông quan hàng hóa.

Mục đích và phạm vi áp dụng

Văn bản hướng dẫn các đơn vị hải quan triển khai công tác quản lý rủi ro đối với hàng hóa vận chuyển bằng container với các mục tiêu cụ thể:

• Hiện đại hóa công tác kiểm tra, giám sát hải quan thông qua việc tăng cường sử dụng máy soi container tại các cảng biển, cửa khẩu đường bộ.
• Giảm tỷ lệ kiểm tra thủ công trực tiếp, tạo điều kiện thuận lợi và giảm chi phí cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
• Nâng cao năng lực phát hiện các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, trốn thuế.

Nguyên tắc xây dựng tiêu chí quản lý rủi ro

Việc thiết lập các tiêu chí lựa chọn container để đưa vào soi chiếu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Dựa trên kết quả phân tích thông tin: Tiêu chí được xây dựng từ việc tổng hợp, phân tích dữ liệu về quá trình chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, tuyến đường vận chuyển, loại hình mặt hàng, xuất xứ và các nguồn thông tin trinh sát khác.
• Đảm bảo tính động và linh hoạt: Các tiêu chí kiểm tra không cố định mà phải được cập nhật, điều chỉnh liên tục để phù hợp với phương thức, thủ đoạn gian lận mới phát sinh trong từng thời kỳ.
• Phân cấp thẩm quyền rõ ràng: Cục Quản lý rủi ro thuộc Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm định hướng, xây dựng bộ tiêu chí trọng điểm cấp ngành. Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chủ động xây dựng tiêu chí đặc thù phù hợp với tình hình thực tế tại địa bàn quản lý.

Quy trình lựa chọn và áp dụng tiêu chí kiểm tra qua máy soi

Quy trình lựa chọn container đưa vào kiểm tra qua máy soi được thực hiện chặt chẽ qua các bước:

• Thu thập thông tin trước: Tiếp nhận và xử lý thông tin khai báo hải quan trước khi hàng hóa đến cảng (đối với hàng nhập khẩu) hoặc ngay khi đăng ký tờ khai (đối với hàng xuất khẩu).
• Sàng lọc và áp dụng tiêu chí: Sử dụng hệ thống thông tin quản lý rủi ro để tự động đối chiếu dữ liệu tờ khai với bộ tiêu chí đã thiết lập nhằm xác định các container có dấu hiệu rủi ro cao.
• Phê duyệt danh sách soi chiếu: Thiết lập danh sách các container phải kiểm tra qua máy soi và chuyển thông tin đến bộ phận vận hành máy soi tại cửa khẩu.
• Xử lý kết quả soi chiếu: Phân tích hình ảnh máy soi để đưa ra kết luận nhanh chóng. Nếu hình ảnh đồng nhất với khai báo thì cho phép thông quan; nếu phát hiện nghi vấn hoặc không đồng nhất thì chuyển sang kiểm tra thủ công trực tiếp.

Trách nhiệm phối hợp và tổ chức thực hiện

Để đảm bảo hệ thống máy soi hoạt động hiệu quả và không gây ách tắc tại cửa khẩu, Công văn quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Bộ phận Quản lý rủi ro: Chịu trách nhiệm chính trong việc phân tích thông tin, thiết lập tiêu chí và đề xuất danh sách container cần soi chiếu.
• Chi cục Hải quan cửa khẩu và Đội kiểm tra máy soi: Thực hiện điều phối container vào vị trí soi chiếu đúng quy trình, vận hành máy soi an toàn, phân tích hình ảnh chính xác và phản hồi kết quả kịp thời về hệ thống.
• Chế độ báo cáo và đánh giá: Định kỳ các đơn vị phải thực hiện báo cáo kết quả soi chiếu, đánh giá hiệu suất của các tiêu chí đã áp dụng để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các tiêu chí không còn hiệu quả.