Tổng quan về Công văn 877/CCPT-CBBQ năm 2024

Công văn 877/CCPT-CBBQ do Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm phân định rõ ràng giữa hoạt động sơ chế và chế biến đối với sản phẩm hạt macca. Việc phân định này làm cơ sở pháp lý để các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là cơ quan thuế và các doanh nghiệp, áp dụng đúng các chính sách ưu đãi thuế, quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm theo quy định pháp luật hiện hành.

- Mục đích và ý nghĩa của việc phân định hoạt động sơ chế, chế biến

• Thống nhất cách hiểu và áp dụng quy định pháp luật về phân loại sản phẩm nông nghiệp sau thu hoạch đối với hạt macca trên phạm vi cả nước.
• Làm căn cứ để cơ quan thuế xác định đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT), mức thuế suất ưu đãi đối với sản phẩm nông nghiệp ở khâu tự sản xuất bán ra hoặc ở khâu kinh doanh thương mại.
• Hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh hạt macca thực hiện đúng các thủ tục về tự công bố sản phẩm, cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm phù hợp với quy mô và loại hình hoạt động thực tế.

- Tiêu chí xác định hoạt động sơ chế hạt macca

Theo hướng dẫn, hoạt động sơ chế hạt macca bao gồm các tác động cơ học hoặc vật lý thông thường nhằm bảo quản sản phẩm mà không làm thay đổi bản chất tự nhiên của hạt. Các hoạt động này cụ thể gồm:

• Thu hoạch và làm sạch: Loại bỏ tạp chất, đất cát, lá cây bám trên quả macca sau khi thu hoạch từ vườn.
• Bóc vỏ quả tươi (vỏ xanh): Tách bỏ lớp vỏ quả ngoài cùng để lấy hạt macca còn nguyên lớp vỏ cứng bên trong.
• Phân loại và chọn lọc: Phân loại hạt theo kích cỡ, chất lượng để chuẩn bị cho các bước xử lý tiếp theo.
• Sấy khô, hạ độ ẩm: Sử dụng phương pháp sấy nhiệt nhẹ hoặc phơi khô tự nhiên để giảm độ ẩm của hạt xuống mức an toàn (thường dưới 10%), giúp ngăn ngừa nấm mốc và bảo quản được lâu dài.
• Tách vỏ cứng (nứt vỏ): Sử dụng máy móc hoặc công cụ cơ học để làm nứt vỏ cứng hoặc tách hoàn toàn vỏ cứng để thu hồi nhân hạt macca nguyên bản, không bổ sung thêm bất kỳ hóa chất, gia vị hay chất bảo quản nào khác.

- Tiêu chí xác định hoạt động chế biến hạt macca

Hoạt động chế biến hạt macca là quá trình làm thay đổi trạng thái, tính chất vật lý, hóa học hoặc hương vị gốc của hạt macca thông qua việc sử dụng nhiệt độ cao, phụ gia hoặc công nghệ chế biến sâu. Các hoạt động này bao gồm:

• Rang, sấy có gia vị: Quá trình rang chín hạt macca kết hợp với việc tẩm ướp các loại gia vị như muối, bơ, mật ong, tỏi ớt hoặc các chất điều vị khác nhằm tăng tính hấp dẫn và giá trị thương mại.
• Chế biến sâu thành sản phẩm khác: Sử dụng nhân hạt macca làm nguyên liệu để sản xuất dầu macca, sữa macca, bột dinh dưỡng macca, hoặc làm nguyên liệu trong ngành sản xuất bánh kẹo, mỹ phẩm.
• Đóng gói thành phẩm thương mại phức tạp: Quá trình đóng gói kết hợp với các chất bảo quản thực phẩm hoặc công nghệ đóng gói đặc biệt nhằm thay đổi thời hạn sử dụng và tính chất thương mại của sản phẩm đã qua chế biến.

- Tác động của văn bản đến chính sách thuế và quản lý doanh nghiệp

• Về chính sách thuế GTGT: Sản phẩm hạt macca ở khâu sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân tự trồng trọt bán ra thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Ở khâu kinh doanh thương mại, sản phẩm sơ chế bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã áp dụng quy định không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT; bán cho hộ, cá nhân kinh doanh áp dụng thuế suất 5%. Đối với sản phẩm hạt macca đã qua chế biến (như rang muối, rang bơ), mức thuế suất GTGT thông thường là 10% (hoặc theo các chương trình giảm thuế GTGT hiện hành của Chính phủ).
• Về quản lý an toàn thực phẩm: Các cơ sở chỉ thực hiện sơ chế cần tuân thủ các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất ban đầu hoặc sơ chế thông thường. Trong khi đó, các cơ sở chế biến phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về trang thiết bị, quy trình sản xuất khép kín và phải thực hiện thủ tục tự công bố sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.