Công văn 9001/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là một trong những văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, nhằm chuẩn hóa việc áp dụng các mã loại hình xuất khẩu, nhập khẩu trên hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS. Văn bản này giúp tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình khai báo và áp dụng chính sách quản lý, chính sách thuế đối với từng loại hình hàng hóa cụ thể.

- Mục đích và phạm vi áp dụng của hướng dẫn

• Thống nhất cách hiểu và áp dụng bảng mã loại hình xuất khẩu, nhập khẩu được ban hành kèm theo các văn bản quy phạm pháp luật về hải quan hiện hành (đặc biệt là Thông tư 38/2015/TT-BTC).
• Hạn chế tối đa các sai sót trong khâu khai báo của người khai hải quan, từ đó giảm thiểu thời gian thông quan và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
• Áp dụng đồng bộ tại tất cả các Chi cục Hải quan trên phạm vi toàn quốc đối với các hoạt động xuất nhập khẩu thương mại và phi thương mại.

- Hướng dẫn chi tiết các mã loại hình nhập khẩu cốt lõi

• Mã A11 (Nhập kinh doanh tiêu dùng): Áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa theo hình thức mua bán thương mại thông thường để tiêu dùng hoặc bán tại thị trường nội địa. Hàng hóa thuộc loại hình này phải nộp đủ các loại thuế ngay khi thông quan (trừ trường hợp có bảo lãnh).
• Mã A12 (Nhập kinh doanh sản xuất): Sử dụng khi doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất trong nước (bao gồm cả sản xuất hàng tiêu dùng nội địa và sản xuất xuất khẩu nhưng chưa xác định rõ tỷ lệ xuất khẩu).
• Mã A31 (Nhập khẩu hàng xuất khẩu bị trả lại): Áp dụng đối với những lô hàng đã xuất khẩu ra nước ngoài nhưng bị đối tác trả lại do lỗi kỹ thuật, không đạt chất lượng hoặc các lý do khách quan khác để tái chế, tiêu hủy hoặc tiêu thụ nội địa.
• Mã A41 (Nhập kinh doanh của doanh nghiệp thực hiện quyền nhập khẩu): Dành riêng cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) thực hiện quyền nhập khẩu hàng hóa để bán trực tiếp tại Việt Nam mà không qua quá trình sản xuất, gia công.
• Mã E21 (Nhập nguyên liệu để gia công cho thương nhân nước ngoài): Áp dụng khi doanh nghiệp Việt Nam nhận nguyên liệu, vật tư từ phía đối tác nước ngoài để thực hiện hợp đồng gia công, sản phẩm sau đó phải xuất trả lại cho bên thuê gia công hoặc xuất khẩu theo chỉ định.
• Mã E31 (Nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu): Sử dụng khi doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để trực tiếp sản xuất ra sản phẩm xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
• Mã H11 (Hàng nhập khẩu khác): Áp dụng cho các trường hợp nhập khẩu phi mậu dịch, hàng quà biếu, quà tặng của tổ chức, cá nhân nước ngoài gửi cho tổ chức, cá nhân Việt Nam, hoặc hàng hóa là tài sản di chuyển.

- Hướng dẫn chi tiết các mã loại hình xuất khẩu cốt lõi

• Mã B11 (Xuất kinh doanh): Áp dụng khi doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa thương mại thông thường ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan, doanh nghiệp chế xuất theo các hợp đồng mua bán.
• Mã B13 (Xuất khẩu hàng đã nhập khẩu): Sử dụng cho các trường hợp xuất trả lại hàng hóa đã nhập khẩu trước đó cho khách hàng nước ngoài, hoặc xuất khẩu hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu sang nước thứ ba hoặc vào khu phi thuế quan.
• Mã E52 (Xuất sản phẩm gia công cho thương nhân nước ngoài): Áp dụng khi doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu sản phẩm hoàn chỉnh được sản xuất từ nguồn nguyên liệu nhận gia công theo mã E21.
• Mã E62 (Xuất sản phẩm sản xuất xuất khẩu): Sử dụng khi doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm được sản xuất từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu theo loại hình sản xuất xuất khẩu (mã E31).
• Mã G21 (Tái xuất hàng tạm nhập): Áp dụng khi doanh nghiệp thực hiện tái xuất khẩu hàng hóa đã tạm nhập trước đó theo các mã loại hình tạm nhập tương ứng (như tạm nhập máy móc thiết bị thi công, dự hội chợ triển lãm).

- Những lưu ý quan trọng khi khai báo mã loại hình

• Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ tính chất của giao dịch thương mại và mục đích sử dụng cuối cùng của hàng hóa để lựa chọn mã loại hình chính xác, tránh việc khai sai dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc gặp khó khăn trong khâu hoàn thuế, quyết toán thuế.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo trên tờ khai với chứng từ thuộc hồ sơ hải quan. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp khai sai mã loại hình, công chức hải quan hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục hủy tờ khai hoặc khai bổ sung theo đúng quy định pháp luật.
• Việc áp dụng đúng mã loại hình là cơ sở dữ liệu quan trọng để Tổng cục Hải quan xây dựng hệ thống thống kê thương mại hàng hóa xuất nhập khẩu chính xác, phục vụ cho công tác điều hành vĩ mô của Chính phủ.