Tóm tắt Công văn 917/TCHQ-QLRR năm 2015 về xử lý vướng mắc trong phân luồng kiểm tra hải quan

Công văn 917/TCHQ-QLRR được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện phân luồng kiểm tra hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản hướng dẫn chi tiết việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro, quy trình chuyển đổi luồng kiểm tra và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị hải quan nhằm bảo đảm thông quan nhanh chóng, đồng thời kiểm soát chặt chẽ, phòng chống gian lận thương mại.

- Nguyên tắc phân luồng và xử lý vướng mắc hệ thống

• Việc phân luồng tờ khai hải quan (Luồng Xanh, Luồng Vàng, Luồng Đỏ) được thực hiện tự động trên hệ thống thông tin quản lý rủi ro của ngành Hải quan dựa trên các tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và mức độ rủi ro của lô hàng.
• Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố kỹ thuật hoặc có sự không đồng nhất về kết quả phân luồng, Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai phải chủ động báo cáo về Cục Quản lý rủi ro để phối hợp xử lý, không tự ý thay đổi kết quả phân luồng khi chưa có căn cứ rõ ràng.
• Đối với các tờ khai đã được hệ thống phân luồng Xanh nhưng cơ quan hải quan phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan có thẩm quyền quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát để thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa (chuyển sang luồng Đỏ).

- Quy trình chuyển đổi luồng kiểm tra hải quan

• Chuyển từ luồng Xanh/Vàng sang luồng Đỏ: Chỉ được thực hiện khi có thông tin tin cậy về hành vi vi phạm pháp luật hải quan hoặc có dấu hiệu rủi ro cao được xác định cụ thể. Việc chuyển luồng phải được phê duyệt bởi lãnh đạo có thẩm quyền và cập nhật lý do đầy đủ vào hệ thống dữ liệu.
• Chuyển từ luồng Đỏ sang luồng Vàng hoặc luồng Xanh: Trường hợp kiểm tra thực tế không phát hiện vi phạm hoặc thông tin nghi ngờ trước đó được xác minh là không chính xác, cơ quan hải quan phải nhanh chóng hoàn thành thủ tục và điều chỉnh mức độ kiểm tra phù hợp để tránh gây nghẽn mạch thông quan cho doanh nghiệp.
• Mọi quyết định thay đổi luồng kiểm tra đều phải được ghi nhận bằng văn bản hoặc cập nhật trực tiếp trên hệ thống dữ liệu điện tử để phục vụ công tác hậu kiểm và đánh giá tính chính xác của các tiêu chí quản lý rủi ro.

- Trách nhiệm của các đơn vị trong việc phối hợp thực hiện

• Cục Quản lý rủi ro: Có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp các vướng mắc từ các Chi cục Hải quan địa phương; thường xuyên rà soát, điều chỉnh và cập nhật các tiêu chí phân luồng trên hệ thống để sát với thực tế hoạt động xuất nhập khẩu.
• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục trực thuộc thực hiện nghiêm túc quy trình phân luồng; tăng cường công tác thu thập thông tin doanh nghiệp trên địa bàn để kịp thời đề xuất điều chỉnh hạng doanh nghiệp tuân thủ.
• Công chức hải quan làm nhiệm vụ thông quan: Phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của hệ thống phân luồng; không tự ý kéo dài thời gian kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa nếu không có lý do chính đáng được phê duyệt.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 917/TCHQ-QLRR đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình xử lý nghiệp vụ hải quan, giảm thiểu sự can thiệp thủ công mang tính chủ quan của công chức hải quan vào quá trình thông quan hàng hóa. Điều này giúp doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật được hưởng lợi từ việc thông quan nhanh chóng, đồng thời nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu qua biên giới một cách chính xác và kịp thời.