Công văn 959/BXD-KTXD năm 2022 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm tăng cường công tác quản lý, xác định và công bố giá vật liệu xây dựng, thiết bị công trình cũng như chỉ số giá xây dựng. Trong bối cảnh thị trường vật liệu xây dựng có nhiều biến động mạnh, văn bản này đóng vai trò định hướng, tháo gỡ khó khăn cho các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương.

- Mục đích và bối cảnh ban hành Công văn 959/BXD-KTXD

Công văn được ban hành trong bối cảnh giá các loại vật liệu xây dựng chủ yếu (như thép, xi măng, cát, đá, đất đắp...) có xu hướng tăng cao và biến động phức tạp, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công của các dự án xây dựng. Mục đích chính của công văn bao gồm:

• Khắc phục tình trạng công bố giá vật liệu xây dựng tại một số địa phương còn chậm, chưa sát với giá thị trường thực tế.
• Hỗ trợ các chủ đầu tư, nhà thầu có cơ sở pháp lý và dữ liệu chính xác để lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng và điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng kịp thời.
• Đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách và hạn chế tối đa các tranh chấp hợp đồng do biến động giá.

- Xác định và công bố giá vật liệu xây dựng, thiết bị công trình

Bộ Xây dựng yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Thường xuyên theo dõi, bám sát diễn biến của thị trường xây dựng để kịp thời cập nhật, điều chỉnh và công bố giá vật liệu xây dựng, thiết bị công trình.
• Tăng tần suất công bố giá vật liệu xây dựng: Thực hiện công bố định kỳ hàng tháng thay vì hàng quý đối với các loại vật liệu có biến động giá lớn, hoặc công bố đột xuất khi thị trường có những biến động bất thường nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí.
• Nâng cao chất lượng thông tin công bố: Giá vật liệu xây dựng được công bố phải đảm bảo sát với giá thị trường, phản ánh đúng mức giá giao dịch thực tế tại các khu vực trên địa bàn tỉnh, thành phố.
• Xác định rõ nguồn thông tin, khảo sát thực tế từ các đơn vị sản xuất, phân phối uy tín, đồng thời có sự so sánh, đối chiếu để đảm bảo tính khách quan, minh bạch.

- Xác định và công bố chỉ số giá xây dựng

Việc công bố chỉ số giá xây dựng là cơ sở quan trọng để điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng. Công văn 959/BXD-KTXD hướng dẫn cụ thể:

• Sở Xây dựng các địa phương có trách nhiệm tổ chức thu thập số liệu, tính toán và công bố chỉ số giá xây dựng định kỳ (hàng tháng, hàng quý, hàng năm) theo đúng quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
• Phương pháp xác định chỉ số giá xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn kỹ thuật của Bộ Xây dựng, đảm bảo phản ánh đúng xu hướng biến động giá của từng loại công trình xây dựng phổ biến trên địa bàn.
• Đối với các dự án lớn, dự án trọng điểm quốc gia đi qua nhiều tỉnh, thành phố hoặc có tính chất đặc thù, chủ đầu tư có thể tổ chức xác định chỉ số giá xây dựng riêng cho công trình và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

- Tăng cường kiểm tra, kiểm soát và bình ổn thị trường

Để ngăn chặn các hành vi trục lợi, đầu cơ gây bất ổn thị trường, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương triển khai các biện pháp mạnh mẽ:

• Phối hợp chặt chẽ giữa Sở Xây dựng, Sở Tài chính và các cơ quan chức năng (như Quản lý thị trường, Thuế) để kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn.
• Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, liên kết áp đặt giá, thổi giá bất hợp lý hoặc bán không đúng giá niêm yết, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động đầu tư xây dựng.
• Khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng tối ưu hóa quy trình, tiết giảm chi phí để giữ ổn định giá thành sản phẩm cung cấp ra thị trường.

- Chế độ báo cáo và tổ chức thực hiện

Công văn nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trong việc thực hiện chế độ thông tin, báo cáo:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo sát sao các cơ quan chuyên môn thực hiện đầy đủ các nội dung hướng dẫn tại công văn này.
• Định kỳ gửi báo cáo về tình hình biến động giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng và các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện về Bộ Xây dựng để tổng hợp, nghiên cứu và đề xuất giải pháp tháo gỡ cấp vĩ mô lên Thủ tướng Chính phủ.