Giới thiệu về Công văn 974/TCHQ-PC năm 2020

Công văn 974/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định về việc không xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ khó khăn cho các cá nhân, tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu khi gặp phải các trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng.

Các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính theo quy định

Công văn nhấn mạnh việc áp dụng nghiêm túc các quy định tại Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính để xác định các trường hợp không bị xử phạt, bao gồm:

• Thực hiện hành vi vi phạm trong tình thế cấp thiết: Trường hợp cá nhân, tổ chức buộc phải hành động để tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân hoặc của người khác.
• Phòng vệ chính đáng: Hành vi chống trả một cách cần thiết đối với người đang có hành vi xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.
• Sự kiện bất ngờ: Cá nhân, tổ chức không thể thấy trước hoặc không buộc phải thấy trước hậu quả của hành vi vi phạm hành chính đó.
• Sự kiện bất khả kháng: Trở ngại khách quan không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép.
• Người thực hiện hành vi không có năng lực hành vi hành chính: Người thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.

Hướng dẫn xác định sự kiện bất khả kháng trong lĩnh vực hải quan

Để đảm bảo việc áp dụng pháp luật được chính xác, Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết cách thức xác định yếu tố "sự kiện bất khả kháng" đối với người khai hải quan và người nộp thuế:

• Tính khách quan của sự việc: Sự kiện xảy ra hoàn toàn nằm ngoài ý chí của người khai hải quan (ví dụ: thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố hệ thống mạng diện rộng được cơ quan có thẩm quyền xác nhận).
• Tính không thể lường trước: Doanh nghiệp không thể dự đoán trước sự việc sẽ xảy ra tại thời điểm thực hiện các nghĩa vụ làm thủ tục hải quan.
• Tính không thể khắc phục: Mặc dù doanh nghiệp đã áp dụng mọi biện pháp khắc phục hợp lý, cần thiết và trong khả năng cho phép nhưng vẫn không thể ngăn chặn được hành vi chậm trễ hoặc sai sót phát sinh.
• Nghĩa vụ chứng minh của người khai hải quan: Cá nhân, tổ chức có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ hợp pháp để chứng minh việc chậm trễ hoặc vi phạm là do sự kiện bất khả kháng gây ra.

Trách nhiệm của Cơ quan Hải quan các cấp

Công văn 974/TCHQ-PC quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan hải quan địa phương trong quá trình thụ lý và giải quyết hồ sơ vi phạm:

• Kiểm tra, xác minh hồ sơ chặt chẽ: Công chức hải quan thụ lý hồ sơ phải xem xét kỹ lưỡng các tài liệu chứng minh do doanh nghiệp cung cấp, đảm bảo tính trung thực, khách quan và hợp pháp của chứng cứ trước khi quyết định không xử phạt.
• Áp dụng pháp luật thống nhất: Đảm bảo việc thực thi pháp luật đồng bộ giữa các chi cục, tránh tình trạng áp dụng tùy tiện gây phiền hà cho doanh nghiệp hoặc tạo kẽ hở cho các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế.
• Báo cáo kịp thời các vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các trường hợp phức tạp, vượt thẩm quyền hoặc chưa được quy định rõ ràng, các Cục Hải quan địa phương phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết cụ thể.