Công văn của Tổng cục Thuế hướng dẫn về việc ấn định thuế đối với hộ cá thể kinh doanh là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm hướng dẫn cơ quan thuế các cấp thực hiện thống nhất việc ấn định thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vi phạm pháp luật về thuế hoặc không xác định được doanh thu thực tế để tính thuế theo quy định.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai có hành vi vi phạm pháp luật thuế. Đồng thời, đối tượng áp dụng còn bao gồm cơ quan thuế các cấp, công chức thuế trực tiếp thực hiện công tác quản lý thuế và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.

• Hộ kinh doanh không thực hiện đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau mười ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định.
• Hộ kinh doanh không nộp, nộp không đầy đủ, không chính xác các thông tin, tài liệu, chứng từ theo yêu cầu của cơ quan thuế để làm căn cứ tính thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế.
• Hộ kinh doanh không phản ánh hoặc phản ánh không đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu trên sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ để xác định nghĩa vụ thuế; hoặc có sổ sách kế toán nhưng không xuất trình được khi cơ quan thuế yêu cầu.
• Hộ kinh doanh có dấu hiệu bỏ trốn hoặc tẩu tán tài sản để né tránh, trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ thuế đối với ngân sách nhà nước.
• Qua kiểm tra, thanh tra thuế phát hiện hộ kinh doanh có hành vi vi phạm pháp luật về thuế, mua bán hóa đơn bất hợp pháp hoặc sử dụng bất hợp pháp hóa đơn dẫn đến việc không tự xác định được số thuế phải nộp.

• Cơ sở dữ liệu của ngành Thuế được thu thập, tổng hợp từ hệ thống thông tin quản lý thuế quốc gia và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.
• So sánh doanh thu, mức thuế của các hộ kinh doanh cùng ngành nghề, cùng quy mô, cùng địa bàn hoạt động kinh doanh hoặc so sánh với các kỳ tính thuế trước đó của chính hộ kinh doanh đó.
• Tài liệu, kết quả điều tra, xác minh thực tế của cơ quan thuế về tình hình hoạt động, quy mô kinh doanh, số lượng lao động làm việc, chi phí thuê mặt bằng, chi phí điện, nước và các chi phí vận hành khác của hộ kinh doanh.
• Ý kiến tham vấn của Hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán nhằm đảm bảo tính khách quan, công bằng và sát với thực tế địa phương.

• Cơ quan thuế quản lý trực tiếp tiến hành thu thập thông tin, lập biên bản xác định hành vi vi phạm hoặc căn cứ thực tế để đề xuất phương án ấn định thuế cụ thể đối với từng hộ kinh doanh.
• Chi cục trưởng Chi cục Thuế hoặc Cục trưởng Cục Thuế (tùy theo phân cấp quản lý trực tiếp) ban hành Quyết định ấn định thuế gửi cho hộ kinh doanh trong thời hạn quy định của pháp luật.
• Quyết định ấn định thuế phải nêu rõ lý do ấn định, căn cứ pháp lý và thực tế để ấn định, số thuế phải nộp, thời hạn nộp thuế và các chế tài xử phạt đi kèm (nếu có).

• Hộ kinh doanh có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh Quyết định ấn định thuế của cơ quan thuế, thực hiện nộp đầy đủ số thuế bị ấn định và tiền chậm nộp, tiền phạt (nếu có) vào ngân sách nhà nước đúng thời hạn ghi trên quyết định.
• Hộ kinh doanh có quyền yêu cầu cơ quan thuế giải thích rõ ràng về căn cứ, phương pháp thực hiện ấn định thuế.
• Hộ kinh doanh có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính về việc ấn định thuế của cơ quan thuế nếu có căn cứ cho rằng quyết định đó không đúng quy định pháp luật, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trong thời gian giải quyết khiếu nại, hộ kinh doanh vẫn phải nộp số thuế đã bị ấn định, trừ trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định ấn định thuế.

Văn bản hướng dẫn được áp dụng thống nhất cùng với các quy định hiện hành của Luật Quản lý thuế và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên phạm vi cả nước.