Tổng quan về Công văn số 1009/TCHQ-KTTT

Công văn số 1009/TCHQ-KTTT của Tổng cục Hải quan là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản hướng tới việc thống nhất quy trình thực hiện, nâng cao hiệu quả kiểm tra, xác định trị giá hải quan, đồng thời ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá và đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng cho doanh nghiệp.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương phải quán triệt và thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Tuân thủ trình tự các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt theo trình tự các phương pháp quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính. Phương pháp trị giá giao dịch phải được ưu tiên áp dụng hàng đầu nếu hồ sơ của doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý.
• Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu trị giá: Công chức hải quan phải sử dụng tối đa Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan để đối chiếu, so sánh thông tin, từ đó phát hiện kịp thời các trường hợp khai báo áp giá thấp hoặc có dấu hiệu nghi vấn rủi ro về giá.
• Bảo đảm tính khách quan và minh chứng pháp lý: Mọi quyết định bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp phải dựa trên các chứng cứ, tài liệu khách quan và có cơ sở pháp lý rõ ràng, tuyệt đối không áp đặt chủ quan gây khó khăn cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.

2. Giải quyết vướng mắc trong công tác tham vấn trị giá

Công tác tham vấn trị giá hải quan là khâu then chốt để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo. Công văn đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình này:

• Xác định đối tượng tham vấn chính xác: Chỉ thực hiện tham vấn đối với các trường hợp nghi vấn trị giá vượt mức độ rủi ro quy định hoặc có sự chênh lệch bất thường so với cơ sở dữ liệu trị giá của cơ quan hải quan.
• Chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tham vấn: Công chức hải quan được giao nhiệm vụ phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, chuẩn bị hệ thống câu hỏi và các tài liệu chứng minh cần thiết trước khi làm việc trực tiếp với người khai hải quan.
• Xử lý kết quả tham vấn linh hoạt và đúng luật: Trường hợp doanh nghiệp giải trình và chứng minh được trị giá khai báo là trung thực, khách quan thì cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ, phải ban hành Thông báo trị giá hải quan và nêu rõ lý do, cơ sở pháp lý cụ thể để doanh nghiệp thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện nếu có.

3. Tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trong ngành Hải quan

Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan, Tổng cục Hải quan yêu cầu thắt chặt cơ chế phối hợp giữa các đơn vị:

• Phối hợp giữa khâu thông quan và kiểm tra sau thông quan: Đối với các lô hàng có nghi vấn về trị giá nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ ngay tại khâu thông quan, hoặc các trường hợp doanh nghiệp không đồng ý với kết quả tham vấn, hồ sơ phải được chuyển giao kịp thời cho lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu.
• Cập nhật thông tin lên hệ thống dùng chung: Toàn bộ kết quả kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời vào Hệ thống dữ liệu trị giá hải quan để làm cơ sở tham chiếu thống nhất trên toàn quốc.

4. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các Cục Hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho Thủ trưởng các đơn vị hải quan địa phương:

• Tăng cường giám sát nội bộ: Thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của công chức dưới quyền, không để xảy ra tình trạng kéo dài thời gian thông quan bất hợp lý hoặc gây phiền hà, sách nhiễu doanh nghiệp.
• Nâng cao năng lực đội ngũ: Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ xác định trị giá hải quan và kỹ năng tham vấn cho đội ngũ công chức trực tiếp làm công tác áp giá, tính thuế.
• Báo cáo vướng mắc vượt thẩm quyền: Kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền trong quá trình thực hiện để báo cáo về Tổng cục Hải quan xem xét, hướng dẫn giải quyết.