Giới thiệu về Công văn số 1157/TCT-PCCS

Công văn số 1157/TCT-PCCS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Công văn số 4215/TCT-PCCS. Nội dung trọng tâm của văn bản xoay quanh việc xử lý thuế đối với các doanh nghiệp sử dụng hóa đơn mua bán hàng hóa, dịch vụ của các doanh nghiệp đã bỏ trốn hoặc mất tích khỏi địa chỉ kinh doanh.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 1157/TCT-PCCS

Văn bản đưa ra các nguyên tắc và biện pháp xử lý cụ thể đối với từng trường hợp doanh nghiệp sử dụng hóa đơn của đơn vị bỏ trốn như sau:

• Phân loại thời điểm phát sinh giao dịch mua bán: Công văn yêu cầu cơ quan thuế phải xác định rõ thời điểm doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ và nhận hóa đơn là trước hay sau ngày cơ quan thuế công bố công khai thông tin doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để quyết định việc chấp nhận hoặc bác bỏ tính hợp pháp của hóa đơn.
• Xử lý khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT): Đối với các hóa đơn phát sinh trước ngày doanh nghiệp bán bỏ trốn, nếu doanh nghiệp mua chứng minh được hàng hóa, dịch vụ là có thực, có hợp đồng, chứng từ thanh toán hợp lệ thì được xem xét khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Ngược lại, các hóa đơn phát sinh sau ngày công bố bỏ trốn hoặc không chứng minh được giao dịch thực tế sẽ bị loại bỏ, không được khấu trừ.
• Xác định chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Các khoản chi phí liên quan đến hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn chỉ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu doanh nghiệp chứng minh được thực tế có mua hàng hóa, dịch vụ, có đầy đủ hồ sơ chứng từ hợp pháp và giá trị giao dịch phù hợp với thực tế thị trường.
• Trách nhiệm chứng minh của doanh nghiệp: Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ các tài liệu chứng minh tính trung thực của giao dịch bao gồm: hợp đồng mua bán, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ thanh toán (đặc biệt là thanh toán qua ngân hàng), sổ sách kế toán theo dõi kho và sử dụng nguyên vật liệu, hàng hóa.
• Biện pháp xử lý khi phát hiện vi phạm: Trường hợp cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp có hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức hóa hàng hóa trôi nổi hoặc nâng khống chi phí, cơ quan thuế sẽ thực hiện truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm trốn thuế hoặc mua bán trái phép hóa đơn, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Hướng dẫn phối hợp giữa các cơ quan thuế và cơ quan chức năng

Để đảm bảo tính thống nhất và tránh thất thu ngân sách nhà nước, Công văn 1157/TCT-PCCS nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ giữa các bên:

• Trao đổi thông tin giữa các Cục Thuế: Các Cục Thuế địa phương cần chủ động xác minh, trao đổi thông tin về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp phát hành hóa đơn để kịp thời phát hiện các trường hợp bỏ trốn, ngăn chặn hành vi gian lận thuế liên tỉnh.
• Phối hợp với cơ quan Công an: Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, nếu gặp vướng mắc vượt quá thẩm quyền xác minh của ngành thuế, cơ quan thuế cần chuyển văn bản đề nghị cơ quan Công an phối hợp điều tra, xác minh làm rõ dòng tiền và thực tế giao dịch hàng hóa.