Tóm tắt Công văn số 1365/TCT-DNK về quản lý thu thuế đối với hoạt động vận tải

Công văn số 1365/TCT-DNK của Tổng cục Thuế là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, đồng thời tăng cường hiệu quả công tác quản lý thu thuế đối với hoạt động kinh doanh vận tải. Nội dung công văn tập trung vào việc phân định rõ nghĩa vụ thuế giữa hợp tác xã và các thành viên, quy định về hóa đơn chứng từ, phương pháp xác định doanh thu tính thuế và các biện pháp chống thất thu ngân sách nhà nước trong lĩnh vực này.

1. Phân định nghĩa vụ kê khai và nộp thuế giữa Hợp tác xã và thành viên

Tổng cục Thuế hướng dẫn chi tiết việc xác định đối tượng nộp thuế dựa trên mô hình hoạt động thực tế của Hợp tác xã (HTX) vận tải và các cá nhân, hộ kinh doanh thành viên:

• Trường hợp HTX trực tiếp điều hành kinh doanh: Nếu HTX là đơn vị đứng ra ký kết hợp đồng vận chuyển, trực tiếp điều hành phương tiện, quyết định giá cước và thu tiền từ khách hàng, HTX có trách nhiệm xuất hóa đơn và kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trên toàn bộ doanh thu phát sinh theo quy định áp dụng cho tổ chức kinh tế.
• Trường hợp HTX chỉ thực hiện dịch vụ hỗ trợ quản lý: Nếu các cá nhân, hộ kinh doanh thành viên tự sở hữu phương tiện, tự điều hành hoạt động vận tải và tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh, còn HTX chỉ hỗ trợ các thủ tục hành chính (như xin cấp phù hiệu, đăng kiểm, quản lý hộ) và thu phí dịch vụ quản lý, thì HTX chỉ phải kê khai, nộp thuế đối với phần doanh thu từ phí dịch vụ quản lý thu được. Các cá nhân, hộ kinh doanh thành viên phải tự thực hiện đăng ký thuế, kê khai và nộp thuế (thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân) theo phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

2. Quy định về quản lý và sử dụng hóa đơn trong hoạt động vận tải

Việc lập và sử dụng hóa đơn phải đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ và phản ánh đúng bản chất giao dịch kinh tế:

• Đơn vị trực tiếp cung cấp dịch vụ vận chuyển và thu tiền của khách hàng có nghĩa vụ lập hóa đơn giao cho khách hàng theo đúng thời điểm hoàn thành dịch vụ hoặc thời điểm thu tiền theo quy định.
• Nghiêm cấm hành vi HTX không trực tiếp điều hành, không phát sinh hoạt động kinh doanh vận tải nhưng lại xuất hóa đơn cho các cá nhân, hộ kinh doanh tự do bên ngoài nhằm mục đích hợp thức hóa chứng từ đầu vào hoặc gian lận thuế.
• Các phương tiện vận tải tham gia hoạt động kinh doanh phải có đầy đủ hồ sơ pháp lý chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp (như hợp đồng thuê tài sản, hợp đồng hợp tác kinh doanh) để làm căn cứ xác định chi phí hợp lý khi tính thuế.

3. Phương pháp xác định doanh thu tính thuế đối với hộ kinh doanh vận tải

Để đảm bảo thu đúng, thu đủ và công bằng xã hội, cơ quan thuế địa phương cần áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để xác định doanh thu khoán sát với thực tế:

• Chủ động phối hợp với Sở Giao thông vận tải và các cơ quan liên quan để nắm bắt danh sách phương tiện, tải trọng, số lượng ghế ngồi, hành trình chạy xe và tần suất hoạt động của các cá nhân, hộ kinh doanh trên địa bàn.
• Xây dựng và ban hành cơ sở dữ liệu về mức doanh thu khoán tối thiểu đối với từng loại hình vận tải (vận tải hành khách, vận tải hàng hóa bằng xe tải, xe taxi) phù hợp với đặc thù địa bàn và biến động thị trường.
• Thực hiện điều chỉnh kịp thời doanh thu khoán và mức thuế khoán khi hộ kinh doanh có sự thay đổi về quy mô (tăng/giảm số lượng xe, thay đổi tải trọng phương tiện) hoặc khi có biến động lớn về giá cước vận tải.

4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và phối hợp liên ngành

Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đẩy mạnh các biện pháp quản lý thuế đối với hoạt động vận tải:

• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế đến các HTX, doanh nghiệp và hộ kinh doanh vận tải để nâng cao ý thức tự giác chấp hành nghĩa vụ thuế.
• Phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát giao thông, Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra trên khâu lưu thông nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
• Tập trung thanh tra, kiểm tra đối với các doanh nghiệp, HTX vận tải có rủi ro cao về thuế, có dấu hiệu mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc có sự chênh lệch bất thường giữa doanh thu khai báo với năng lực vận tải thực tế.