Tóm tắt Công văn số 1413/BTP-PLHS-HC ngày 21/09/2004 của Bộ Tư pháp về việc xử lý xe ô tô nhập khẩu có đục sửa số khung, số máy

Công văn số 1413/BTP-PLHS-HC do Bộ Tư pháp ban hành ngày 21/09/2004 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc pháp lý phát sinh trong quá trình kiểm soát, quản lý và xử lý đối với các phương tiện xe ô tô nhập khẩu bị phát hiện có hành vi đục sửa, tẩy xóa hoặc giả mạo số khung, số máy. Văn bản này đóng vai trò định hướng phối hợp giữa các cơ quan tư pháp, hải quan và công an trong việc áp dụng pháp luật thống nhất.

- Mục đích ban hành và phạm vi áp dụng của văn bản

• Giải quyết triệt để các tranh chấp, vướng mắc phát sinh giữa cơ quan hải quan, cơ quan đăng ký phương tiện và người dân đối với các lô xe ô tô nhập khẩu có dấu hiệu can thiệp vật lý vào số khung, số máy.
• Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực nhập khẩu phương tiện giao thông đường bộ, ngăn chặn hành vi gian lận thương mại, buôn lậu và hợp thức hóa xe gian.
• Xác định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan liên quan trong chuỗi quy trình từ phát hiện, giám định đến ra quyết định xử lý cuối cùng.

- Nguyên tắc phân loại và xử lý hành vi vi phạm

• Trưng cầu giám định kỹ thuật: Khi phát hiện xe ô tô nhập khẩu có dấu hiệu đục sửa số khung, số máy, cơ quan thụ lý vụ việc phải tiến hành trưng cầu giám định tại cơ quan chuyên môn có thẩm quyền (như Viện Khoa học hình sự) để xác định số khung, số máy nguyên thủy và phương thức đục sửa.
• Xử lý hình sự: Trường hợp kết quả giám định và điều tra cho thấy có dấu hiệu của tội buôn lậu, trốn thuế, hoặc tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, hồ sơ vụ việc phải được chuyển ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền để khởi tố vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự.
• Xử lý hành chính: Đối với các trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng có vi phạm về thủ tục nhập khẩu hoặc tự ý thay đổi kết cấu, ký hiệu nhận dạng của xe, cơ quan có thẩm quyền sẽ áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, bao gồm tịch thu tang vật vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

- Quy định về đăng ký và lưu hành phương tiện

• Cơ quan đăng ký xe (Cảnh sát giao thông) có trách nhiệm từ chối cấp đăng ký, biển số đối với các xe ô tô nhập khẩu có số khung, số máy bị đục sửa trái phép nhằm bảo đảm an toàn giao thông và trật tự quản lý hành chính.
• Chỉ những phương tiện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý tịch thu sung công quỹ nhà nước, sau đó được bán đấu giá hóa giá và được cơ quan công an đóng lại số khung, số máy theo số mới được cấp mới được phép đăng ký lưu hành hợp pháp.
• Các trường hợp nhập khẩu không rõ nguồn gốc, không có chứng từ hợp lệ hoặc không qua thủ tục hải quan bắt buộc sẽ bị xử lý nghiêm khắc, không cho phép hợp thức hóa dưới mọi hình thức.

- Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan ban ngành

• Bộ Tư pháp đề nghị các cơ quan liên quan như Bộ Công an, Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ trực thuộc tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ trong việc phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.
• Đảm bảo quá trình xử lý vừa nghiêm minh theo quy định của pháp luật, vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua ngay tình nếu họ chứng minh được mình không có lỗi và mua phương tiện từ các nguồn hợp pháp được nhà nước cho phép.