Công văn số 1491/TCT-ĐTNN do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) áp dụng đối với các trường hợp doanh nghiệp tại Việt Nam nhập khẩu máy móc, thiết bị từ đối tác nước ngoài. Văn bản này làm rõ các điều kiện xác định nghĩa vụ thuế của nhà thầu nước ngoài khi phát sinh hoạt động cung cấp hàng hóa kèm theo các dịch vụ hoặc điều khoản liên quan tại Việt Nam.

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị của nhà thầu nước ngoài sẽ thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu tại Việt Nam nếu rơi vào các trường hợp cụ thể sau:

• Cung cấp máy móc, thiết bị kèm theo dịch vụ tại Việt Nam: Trường hợp hợp đồng mua bán máy móc, thiết bị có kèm theo các dịch vụ tiến hành tại lãnh thổ Việt Nam như lắp đặt, chạy thử, vận hành, bảo dưỡng, bảo hành, bảo trì, đào tạo hoặc các dịch vụ khác đi kèm với việc cung cấp thiết bị.
• Phân định giá trị hợp đồng để tính thuế: Nếu hợp đồng tách riêng được giá trị máy móc, thiết bị và giá trị các dịch vụ đi kèm thực hiện tại Việt Nam, nhà thầu nước ngoài chỉ phải nộp thuế nhà thầu trên phần giá trị dịch vụ theo tỷ lệ quy định. Trường hợp hợp đồng không tách riêng được giá trị dịch vụ đi kèm, thuế nhà thầu sẽ được tính trên toàn bộ giá trị của hợp đồng (bao gồm cả giá trị máy móc, thiết bị và dịch vụ).
• Điều kiện giao hàng (Incoterms): Trường hợp việc cung cấp máy móc, thiết bị được thực hiện theo các điều kiện giao hàng mà người bán (nhà thầu nước ngoài) vẫn phải chịu rủi ro liên quan đến hàng hóa cho đến khi hàng hóa đã vào đến nội địa lãnh thổ Việt Nam.

Văn bản cũng làm rõ các trường hợp nhập khẩu thuần túy không phải chịu thuế nhà thầu nước ngoài nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế:

• Nhập khẩu hàng hóa thuần túy: Hoạt động mua bán máy móc, thiết bị không đi kèm bất kỳ dịch vụ nào được thực hiện tại Việt Nam. Điểm giao nhận hàng hóa được thực hiện tại cửa khẩu nước ngoài (người mua chịu mọi chi phí và rủi ro từ cửa khẩu nước ngoài về Việt Nam) hoặc tại cửa khẩu Việt Nam nhưng mọi rủi ro và quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển giao cho người mua trước khi qua cửa khẩu.
• Dịch vụ thực hiện hoàn toàn ngoài Việt Nam: Các dịch vụ liên quan đến máy móc, thiết bị nhưng được thực hiện hoàn toàn ở nước ngoài (ví dụ như sửa chữa, kiểm định máy móc thực hiện tại nước ngoài trước khi nhập khẩu về Việt Nam).

Đối với các trường hợp thuộc diện chịu thuế nhà thầu, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế được quy định chặt chẽ nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Trách nhiệm khấu trừ thuế: Bên Việt Nam (bên mua) có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài trước khi thực hiện thanh toán tiền cho nhà thầu theo quy định của pháp luật.
• Thuế suất áp dụng: Thuế nhà thầu bao gồm Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Tỷ lệ % để tính thuế trên doanh thu tính thuế được áp dụng tùy thuộc vào tính chất của từng hoạt động (cung cấp thiết bị hoặc cung cấp dịch vụ đi kèm) theo quy định pháp luật về thuế nhà thầu hiện hành tại thời điểm phát sinh giao dịch.