Tổng quan về Công văn số 166/LĐTBXH-LĐTL

Công văn số 166/LĐTBXH-LĐTL do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến việc xác định tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Văn bản này nhằm tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp và người lao động trong việc phân định các khoản thu nhập phải đóng và không phải đóng BHXH theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Các khoản tiền lương bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội

Theo hướng dẫn tại Công văn số 166/LĐTBXH-LĐTL và các quy định pháp luật liên quan, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định bao gồm các khoản sau:

• Mức lương: Là mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động theo thang lương, bảng lương do người sử dụng lao động xây dựng. Đây là khoản cứng và là căn cứ nền tảng để tính toán các khoản đóng góp.
• Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp lương để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ. Cụ thể bao gồm: phụ cấp chức vụ, chức danh; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụ cấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự.
• Các khoản bổ sung khác: Là các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và được chi trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

Các khoản thu nhập không phải đóng bảo hiểm xã hội

Để giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi thực tế của người lao động, Công văn cũng làm rõ các khoản chế độ và phúc lợi không tính vào tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc, bao gồm:

• Tiền thưởng: Tiền thưởng theo quy định của Bộ luật Lao động (bao gồm thưởng tết, thưởng hiệu quả công việc, thưởng sáng kiến) mà không mang tính chất thường xuyên hoặc không xác định trước mức cụ thể trong hợp đồng lao động.
• Tiền ăn giữa ca: Khoản hỗ trợ tiền ăn giữa ca, ăn trưa của người lao động do doanh nghiệp chi trả trực tiếp hoặc hỗ trợ bằng tiền.
• Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, nhà ở: Các khoản trợ cấp mang tính chất hỗ trợ chi phí sinh hoạt thực tế cho người lao động khi thực hiện công việc.
• Hỗ trợ nuôi con nhỏ và giữ trẻ: Các khoản hỗ trợ trực tiếp cho người lao động có con nhỏ hoặc chi phí gửi trẻ.
• Trợ cấp hoàn cảnh gia đình: Tiền hỗ trợ khi người lao động có thân nhân kết hôn, thân nhân qua đời, trợ cấp nhân dịp sinh nhật của người lao động.
• Trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Các khoản trợ cấp cho người lao động gặp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc các khoản hỗ trợ khác có tính chất phúc lợi tương tự được ghi nhận riêng biệt.

Nguyên tắc áp dụng và lưu ý đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý các nguyên tắc cốt lõi khi xây dựng quy chế lương và thực hiện đóng BHXH cho người lao động:

• Tính minh bạch trong hợp đồng lao động: Tất cả các khoản lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác phải được phân loại rõ ràng, chi tiết trong hợp đồng lao động hoặc phụ lục hợp đồng lao động để làm căn cứ pháp lý rõ ràng khi cơ quan bảo hiểm xã hội thanh tra, kiểm tra.
• Tránh việc lách luật bằng cách chuyển đổi phụ cấp: Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra tính hợp lý của các khoản phụ cấp không đóng BHXH. Nếu phát hiện doanh nghiệp cố tình chia nhỏ lương thành các khoản phụ cấp không đóng BHXH sai quy định, doanh nghiệp sẽ bị truy thu và xử phạt hành chính.
• Cập nhật quy định mới: Doanh nghiệp cần thường xuyên đối chiếu hướng dẫn của Công văn 166/LĐTBXH-LĐTL với các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất về BHXH để đảm bảo tính tuân thủ liên tục.