Tổng quan về Công văn số 1746/BCT-XNK về điều hành xuất khẩu gạo năm 2008
Công văn số 1746/BCT-XNK được Bộ Công thương ban hành trong bối cảnh thị trường lương thực thế giới và trong nước năm 2008 có nhiều biến động phức tạp, giá gạo tăng cao kỷ lục đi kèm với nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu. Văn bản này đóng vai trò là công cụ điều hành cấp bách nhằm cân đối cung cầu, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, ổn định giá cả thị trường nội địa và quản lý hoạt động xuất khẩu gạo một cách hiệu quả.
Chính sách tạm dừng ký kết và đăng ký hợp đồng xuất khẩu gạo mới
Để đối phó với tình trạng sốt giá và bảo đảm lượng dự trữ lương thực trong nước, Bộ Công thương đã áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với các giao dịch mới:
- Tạm dừng đăng ký hợp đồng mới: Yêu cầu Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) và các doanh nghiệp đầu mối tạm dừng việc đàm phán, ký kết và đăng ký các hợp đồng xuất khẩu gạo mới. Biện pháp này nhằm ngăn chặn việc xuất khẩu ồ ạt gây bất ổn nguồn cung trong nước.
- Ưu tiên thị trường nội địa: Tập trung toàn bộ nguồn lực lúa gạo để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân, đặc biệt là tại các vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh hoặc có nguy cơ thiếu hụt lương thực cục bộ.
Phương án xử lý và giám sát các hợp đồng xuất khẩu đã ký kết
Đối với các hợp đồng xuất khẩu gạo đã được ký kết và đăng ký hợp lệ trước thời điểm công văn có hiệu lực, Bộ Công thương đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể nhằm bảo đảm uy tín của thương hiệu gạo Việt Nam trên trường quốc tế:
- Tiếp tục thực hiện có lộ trình: Cho phép các doanh nghiệp tiếp tục giao hàng theo đúng tiến độ của các hợp đồng đã được đăng ký và phê duyệt trước đó, tránh gây thiệt hại không đáng có cho doanh nghiệp và đối tác nước ngoài.
- Tăng cường giám sát giao hàng: Hiệp hội Lương thực Việt Nam có trách nhiệm theo dõi sát sao tiến độ giao hàng, kiểm tra chặt chẽ số lượng gạo thực tế xuất khẩu để đảm bảo không vượt quá hạn mức cho phép trong giai đoạn nhạy cảm.
Phân công trách nhiệm và phối hợp liên ngành trong điều hành
Công văn quy định rõ cơ chế phối hợp giữa các Bộ, ngành và Hiệp hội lương thực để đảm bảo tính đồng bộ trong quản lý:
- Bộ Công thương: Chủ trì theo dõi sát diễn biến thị trường lúa gạo thế giới và trong nước, kịp thời tổng hợp tình hình để tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ các phương án điều hành linh hoạt theo từng thời điểm.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm theo dõi sát tình hình sản xuất, thu hoạch, dự báo chính xác sản lượng lúa gạo của từng vụ mùa để cung cấp số liệu đầu vào quan trọng cho công tác điều hành xuất khẩu.
- Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA): Thực hiện nghiêm túc việc quản lý đăng ký hợp đồng, điều phối các doanh nghiệp hội viên chấp hành đúng chỉ đạo của Chính phủ, đồng thời báo cáo định kỳ về lượng tồn kho và tiến độ xuất khẩu thực tế.
Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với nền kinh tế
Công văn số 1746/BCT-XNK là một quyết định điều hành mang tính chất tình thế nhưng vô cùng quan trọng, mang lại nhiều tác động tích cực:
- Bảo đảm an ninh lương thực quốc gia: Giúp giữ lại lượng lúa gạo cần thiết cho nhu cầu tiêu dùng trong nước, ngăn ngừa hiệu quả nguy cơ khủng hoảng lương thực tại Việt Nam trong năm 2008.
- Kiềm chế lạm phát và ổn định vĩ mô: Góp phần bình ổn giá gạo nội địa, giảm áp lực tăng giá tiêu dùng (CPI) và ổn định đời sống an sinh xã hội của nhân dân.
- Bài học kinh nghiệm trong điều hành: Tạo tiền đề để cơ quan quản lý xây dựng các thể chế, nghị định về kinh doanh xuất khẩu gạo chặt chẽ, khoa học và chủ động hơn trong các giai đoạn tiếp theo.
| BỘ CÔNG THƯƠNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 1746/BCT-XNK | Hà Nội, ngày 05 tháng 03 năm 2008 |
| Kính gửi: | - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn |
Căn cứ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tại công văn số 266/TTg-KTTH ngày 21/2/2008 về điều hành xuất khẩu gạo năm 2008;
Căn cứ kết luận của Tổ trưởng Tổ Công tác Điều hành xuất khẩu gạo của Chính Phủ (được thành lập theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 7583/VPCP-KTTH ngày 28/12/2006) tại cuộc họp ngày 05/03/2008;
Bộ Công Thương hướng dẫn những nội dung cơ bản để thực hiện việc xuất khẩu gạo năm 2008 cụ thể như sau:
1. Số lượng xuất khẩu gạo năm 2008 ở mức dự kiến từ 4 đến 4,5 triệu tấn gạo các loại. Mức xuất khẩu nêu trên sẽ được Thủ tướng Chính Phủ xem xét điều chỉnh vào quý III năm 2008 trên cơ sở báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về kết quả các mùa vụ sản xuất chính trong năm 2008.
Với mức dự kiến nêu trên, giao Hiệp hội Lương thực Việt Nam điều hành tiến độ xuất khẩu từng quý trong khoảng:
- Quý 1 từ 0,7-0,8 triệu tấn.
- Quý 2 từ 1,3-1,5 triệu tấn.
- Quý 3 từ 1,3-1,4 triệu tấn.
- Quý 4 từ 0,7-0,8 triệu tấn.
2. Hiệp hội Lương thực Việt Nam:
2.1 Căn cứ vào tiến độ xuát khẩu định hướng nêu trên để điều tiết tiến độ xuất khẩu và thu mua lúa, gạo phù hợp với nguồn lúa gạo hàng hóa nhằm không làm biến động giá thị trường nội địa, ảnh hưởng tới hiệu quả kinh doanh và tới mục tiêu an ninh lương thực cũng như ảnh hưởng đến mặt bằng giá chung.
2.2 Tổ chức thực hiện việc đăng ký hợp đồng xuất khẩu gạo theo khung giá xuất khẩu do Hiệp hội công bố.
2.3 Phân công việc giao dịch, dự thầu, ký kết giao hàng theo các hợp đồng tập trung để thực hiện trên cơ sở đồng thuận giữa các thành viên Hiệp hội Lương thực Việt Nam. khi cần thiết, Hiệp hội Lương thực Việt Nam tham khảo ý kiến Bộ Công thương, Tổ Công tác điều hành xuất khẩu gạo liên Bộ để quyết định cụ thể.
3. Để thực hiện hiệu quả những nội dung nêu tại các mục tiêu trên, Hiệp hội ban hành Quy chế đăng ký và thực hiện hợp đồng, trong đó quy định chế tài đảm bảo thực hiện trên cơ sở minh bạch, công khai, phù hợp với những nội dung cơ bản đã được quy định tại Nghị định 12/2006/NĐ-CP ngày 23/01/2006 và phù hợp với nội dung các cam kết quốc tế khác liên quan.
4. Hiệp hội Lương thực Việt Nam có báo cáo định kỳ thứ sáu hàng tuần (hoặc đột xuất klhi được yêu cầu) về tình hình đăng ký hợp đồng, kết quả xuất khẩu gạo, tồn kho lúa, gạo hàng hóa dự trữ lưu thông của các doanh nghiệp hội viên theo mẫu đính kèm tại công văn số 0758/TM/XNK ngày 5/02/2007. Hiệp hội báo cáo Bộ Công Thương và Tổ Công tác điều hành xuất khẩu gạo liên Bộ các vướng mắc phát sinh liên quan đến xuất khẩu gạo để có biện pháp xử lý và/ hoặc tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.
5. Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo xuất trình hợp đồng xuất khẩu có xác nhận "đã đăng ký" của Hiệp hội Lương thực Việt Nam khi làm thủ tục xuất khẩu tại cơ quan hải quan. Mọi thay đổi bổ sung nội dung hợp đồng xuất khẩu (số lượng, thời hạn giao hàng, giá, chất lượng, phương thức thanh toán...) phải được hIệp hội Lương thực Việt Nam xác nhận mới có giá trị pháp lý khi làm thủ tục xuất khẩu. Tổng cục Hải quan chỉ đạo Hải quan địa phương giải quyết thủ tục Hải quan khi doanh nghiệp xuất khẩu.
6. Trên cơ sở mức gạo dự kiến xuất khẩu trong năm 2008. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại chủ động cân đối đảm bảo nguồn vốn, đáp ứng kịp thời nhu cầu vay mua lúa, gạo xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, nhất là vào thời điểm thu hoạch rộ của các vụ sản xuất trong năm.
7. Bộ Tài chính xác định và công bố giá thành sản xuất lúa các vụ trong năm; tổ chức xử lý thông tin giá cả về lúa gạo và cung cấp cho Tổ Công tác điều hành xuất khẩu gạo liên Bộ để có cơ sở điều hành và xuất khẩu và/ hoặc bao cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Công Thương thông báo và đề nghị các cơ quan phối hợp thực hiện
|
| KT. BỘ TRƯỞNG |
- 1 Luật Thương mại 2005
- 2 Công văn 221/TTg-KTTH điều hành xuất khẩu gạo do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- 3 Công văn 498/VPCP-KTTH giải pháp về xuất khẩu gạo năm 2013 do Văn phòng Chính phủ ban hành
- 4 Công văn 516/VPCP-KTTH điều hành xuất khẩu gạo do Văn phòng Chính phủ ban hành
- 5 Công văn 582/BCT-XNK về việc điều hành xuất khẩu gạo do Bộ Công thương ban hành
- 1 Luật Thương mại 2005
- 2 Nghị định 12/2006/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế và các hoạt động đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài
- 3 Công văn số 266/TTg-KTTH về việc xuất khẩu gạo năm 2008 do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- 4 Công văn 221/TTg-KTTH điều hành xuất khẩu gạo do Thủ tướng Chính phủ ban hành
- 5 Công văn 498/VPCP-KTTH giải pháp về xuất khẩu gạo năm 2013 do Văn phòng Chính phủ ban hành
- 6 Công văn 516/VPCP-KTTH điều hành xuất khẩu gạo do Văn phòng Chính phủ ban hành
- 7 Công văn 582/BCT-XNK về việc điều hành xuất khẩu gạo do Bộ Công thương ban hành