Công văn số 175/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa và áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA), đặc biệt tập trung vào các vướng mắc liên quan đến Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu E.

1. Hướng dẫn kiểm tra và chấp nhận tính hợp lệ của C/O mẫu E

• Kiểm tra chữ ký và con dấu: Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O mẫu E của nước xuất khẩu với mẫu chữ ký, con dấu đã được Tổng cục Hải quan thông báo và cập nhật trên hệ thống dữ liệu.
• Tra cứu thông tin trên hệ thống điện tử: Đối với các C/O mẫu E được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của Trung Quốc, công chức hải quan phải truy cập vào trang thông tin điện tử chính thức của Hải quan Trung Quốc hoặc hệ thống một cửa quốc gia để kiểm tra, đối chiếu trạng thái và tính xác thực của chứng từ.
• Chấp nhận C/O cấp sau (Issued Retroactively): Trường hợp C/O mẫu E được cấp sau ngày giao hàng, văn bản hướng dẫn việc kiểm tra điều khoản "Issued Retroactively" được tích chọn hợp lệ trên ô số 13 theo đúng quy định của Hiệp định ACFTA.

2. Nguyên tắc xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O

• Khác biệt không ảnh hưởng đến tính hợp lệ: Các lỗi kỹ thuật nhỏ như lỗi chính tả, lỗi đánh máy, hoặc sự khác biệt nhỏ giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu E với các chứng từ kèm theo (như hóa đơn thương mại, vận đơn) không làm mất đi tính hợp lệ của C/O, miễn là các khác biệt này không gây ra sự nghi ngờ hợp lý về xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu.
• Khác biệt về mã số HS (HS Code): Trường hợp có sự khác biệt về phân loại mã số HS ở cấp độ 6 số giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu (Việt Nam), cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa. Nếu mô tả hàng hóa trên C/O phù hợp với hàng hóa thực tế nhập khẩu và đáp ứng tiêu chí xuất xứ quy định, ưu đãi thuế quan vẫn được xem xét chấp nhận.

3. Quy định về quy tắc vận chuyển thẳng (Direct Consignment)

• Yêu cầu chứng minh khi vận chuyển qua nước trung gian: Đối với các lô hàng được vận chuyển qua lãnh thổ của một hoặc nhiều nước không phải là thành viên ACFTA, người khai hải quan phải xuất trình các chứng từ chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh.
• Chứng từ chứng minh hợp lệ: Các chứng từ được chấp nhận bao gồm vận đơn suốt (Through Bill of Lading), Giấy xác nhận chuyển tải hoặc Giấy xác nhận không thay đổi xuất xứ do cơ quan hải quan nước quá cảnh cấp, hoặc các tài liệu chứng minh hàng hóa không tham gia vào bất kỳ hoạt động thương mại hay gia công nào khác tại nước quá cảnh.

4. Quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa và giải tỏa hàng hóa

• Gửi yêu cầu xác minh: Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của thông tin trên C/O mẫu E nhưng chưa đủ căn cứ để bác bỏ, cơ quan hải quan địa phương sẽ báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành gửi yêu cầu xác minh chính thức tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu không bị ách tắc mà được giải tỏa thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp có thể thực hiện bảo lãnh thuế. Sau khi có kết quả xác minh hợp lệ xác nhận xuất xứ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp.