Tóm tắt Công văn số 1779/TCHQ-GSQL về việc vướng mắc xử lý hợp đồng gia công quá hạn, chưa thanh khoản

Công văn số 1779/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình quản lý, theo dõi và xử lý đối với các hợp đồng gia công đã quá thời hạn thực hiện nhưng chưa được tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục thanh khoản theo quy định. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất phương án xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp nợ đọng tờ khai, không thực hiện báo cáo quyết toán hoặc có dấu hiệu giải thể, bỏ trốn.

1. Phân loại và rà soát các hợp đồng gia công quá hạn

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tiến hành rà soát, phân loại cụ thể các hợp đồng gia công quá hạn chưa thanh khoản theo từng nhóm đối tượng để có biện pháp xử lý phù hợp:

• Nhóm doanh nghiệp còn hoạt động: Cơ quan hải quan tiến hành thông báo, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện báo cáo quyết toán và thanh khoản hợp đồng theo đúng quy định. Trường hợp doanh nghiệp chậm trễ không có lý do chính đáng sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thời hạn làm thủ tục hải quan.
• Nhóm doanh nghiệp đã giải thể, phá sản hoặc tạm ngừng hoạt động: Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh để xác định chính xác tình trạng pháp lý của doanh nghiệp, từ đó áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc xử lý nợ thuế, nguyên liệu, máy móc thiết bị tồn đọng theo quy định pháp luật.
• Nhóm doanh nghiệp bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh: Tiến hành lập biên bản ghi nhận tình trạng thực tế, phối hợp với cơ quan công an và các cơ quan chức năng liên quan để truy tìm, đồng thời thực hiện các biện pháp ngăn chặn nghiệp vụ hải quan đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

2. Phương án xử lý nguyên liệu, vật tư và máy móc thiết bị nhập khẩu

Đối với lượng nguyên liệu, vật tư dư thừa và máy móc, thiết bị tạm nhập phục vụ hợp đồng gia công quá hạn chưa được xử lý, hướng dẫn của Tổng cục Hải quan tập trung vào các nội dung sau:

• Xác định nghĩa vụ thuế và ấn định thuế: Trường hợp không thể thực hiện thanh khoản do lỗi của doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp không còn hoạt động, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế đối với toàn bộ nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị đã nhập khẩu miễn thuế trước đó theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Tịch thu và thanh lý tài sản: Đối với các trường hợp doanh nghiệp bỏ trốn hoặc giải thể mà tài sản (máy móc, nguyên liệu) vẫn đang chịu sự giám sát hải quan hoặc bị niêm phong tại nhà xưởng, cơ quan hải quan phối hợp với các cơ quan liên quan để tiến hành thủ tục tịch thu, bán đấu giá sung công quỹ nhà nước nhằm thu hồi nợ thuế.
• Xử lý phế liệu, phế thải: Hướng dẫn chi tiết việc tiêu hủy hoặc chuyển tiêu thụ nội địa đối với phế liệu, phế thải phát sinh từ quá trình gia công của các hợp đồng quá hạn dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan và cơ quan quản lý môi trường.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành và chế độ báo cáo

Để nâng cao hiệu quả xử lý và ngăn ngừa tình trạng lợi dụng loại hình gia công để trốn thuế, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh các biện pháp quản lý:

• Phối hợp với Cơ quan Thuế địa phương: Thường xuyên trao đổi thông tin về tình trạng hoạt động, mã số thuế, nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp gia công để kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro, bỏ trốn hoặc chuyển dịch tài sản trái phép.
• Cập nhật hệ thống dữ liệu hải quan: Yêu cầu các Chi cục Hải quan cập nhật đầy đủ, chính xác trạng thái của các hợp đồng gia công lên hệ thống quản lý thông tin tích hợp của ngành Hải quan, tránh bỏ sót các hợp đồng quá hạn chưa được xử lý.
• Báo cáo vướng mắc vượt thẩm quyền: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp các trường hợp đặc biệt phát sinh, vượt thẩm quyền giải quyết để báo cáo Tổng cục Hải quan xem xét, chỉ đạo giải quyết kịp thời.