Giới thiệu về Công văn số 1797 TCT/DNK

Công văn số 1797 TCT/DNK của Tổng cục Thuế là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp nhằm thống nhất phương án xử lý các hành vi vi phạm về thuế đối với trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Văn bản này hướng tới việc siết chặt quản lý hóa đơn, chống thất thu ngân sách nhà nước và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các quy định và chính sách xử lý vi phạm cốt lõi

Theo nội dung hướng dẫn của Tổng cục Thuế, các hành vi mua hàng hóa không có hóa đơn đầu vào hợp pháp sẽ bị xử lý nghiêm khắc trên nhiều phương diện thuế và pháp lý liên quan:

• Xử lý về thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Toàn bộ giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn hợp pháp sẽ không được chấp nhận là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Doanh nghiệp có nghĩa vụ tự loại bỏ các khoản chi phí này khi lập tờ khai quyết toán thuế TNDN. Trường hợp cơ quan thuế phát hiện qua thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp sẽ bị loại chi phí, truy thu thuế TNDN và tính tiền chậm nộp theo quy định.
• Xử lý về thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Doanh nghiệp không được kê khai, khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào đối với các khoản mua sắm hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn khống.
• Xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn: Hành vi mua hàng không có hóa đơn nhằm mục đích trốn thuế, gian lận thuế hoặc hợp thức hóa hàng hóa trôi nổi bằng hóa đơn bất hợp pháp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Mức phạt tiền áp dụng từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn đối với hành vi trốn thuế, hoặc phạt tiền theo khung quy định đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Bên cạnh việc nộp phạt, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, tiền thuế trốn và tiền chậm nộp phát sinh vào ngân sách nhà nước theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Đối với các vụ việc vi phạm có quy mô lớn, có dấu hiệu cố ý mua bán hóa đơn khống để hợp thức hóa hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, hoặc có dấu hiệu cấu thành tội trốn thuế theo quy định của Bộ luật Hình sự, cơ quan thuế sẽ chuyển toàn bộ hồ sơ sang cơ quan công an để tiến hành điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp để phòng ngừa rủi ro

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tránh các chế tài xử phạt nghiêm khắc từ cơ quan thuế, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện các biện pháp sau:

• Kiểm soát chặt chẽ nhà cung cấp: Chỉ thực hiện giao dịch mua bán với các đối tác, nhà cung cấp có địa điểm kinh doanh rõ ràng, có đầy đủ tư cách pháp nhân và có khả năng xuất hóa đơn hợp pháp.
• Tra cứu tính hợp lệ của hóa đơn: Sử dụng hệ thống tra cứu thông tin hóa đơn của Tổng cục Thuế để kiểm tra trạng thái hoạt động của doanh nghiệp phát hành hóa đơn, tránh nhận phải hóa đơn của các doanh nghiệp đã bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động.
• Áp dụng đúng quy định về bảng kê: Đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản hoặc phế liệu mua trực tiếp của người dân tự sản xuất, đánh bắt không có hóa đơn, doanh nghiệp phải lập Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo đúng quy định của pháp luật thuế TNDN để được ghi nhận chi phí hợp lý.