Công văn số 20/BXD-XL do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc cấp giấy phép hoạt động xây dựng (thường gọi là giấy phép thầu) cho các nhà thầu nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động xây dựng có yếu tố nước ngoài.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản tập trung hướng dẫn các nội dung về điều kiện, hồ sơ, thủ tục cấp, điều chỉnh và quản lý giấy phép thầu đối với các nhà thầu nước ngoài khi thực hiện các hợp đồng xây dựng tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Các nhà thầu nước ngoài là tổ chức, cá nhân hoạt động xây dựng tại Việt Nam bao gồm tổng thầu, nhà thầu chính, nhà thầu liên danh, nhà thầu phụ.
• Các chủ đầu tư dự án xây dựng có sử dụng nhà thầu nước ngoài.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng ở trung ương và địa phương có thẩm quyền cấp và quản lý giấy phép thầu.

Các điều kiện cốt lõi để nhà thầu nước ngoài được cấp giấy phép thầu

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, để được cấp giấy phép thầu, nhà thầu nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Quyết định trúng thầu hoặc chọn thầu: Nhà thầu nước ngoài phải có quyết định trúng thầu hoặc quyết định chọn thầu hợp pháp từ chủ đầu tư dự án.
• Năng lực hoạt động: Phải có đủ năng lực phù hợp với loại và cấp công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng Việt Nam.
• Hợp tác với nhà thầu trong nước: Nhà thầu nước ngoài phải liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc cam kết sử dụng nhà thầu phụ Việt Nam để thực hiện công việc (trừ trường hợp nhà thầu trong nước không đủ năng lực tham gia vào các phần việc của gói thầu).
• Cam kết tuân thủ pháp luật: Cam kết tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam về quản lý chất lượng công trình, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, cũng như các nghĩa vụ thuế và tài chính khác.

Thành phần hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thầu

Nhà thầu nước ngoài cần chuẩn bị và nộp một bộ hồ sơ đầy đủ đến cơ quan có thẩm quyền, bao gồm các tài liệu chủ yếu sau:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép thầu theo mẫu quy định của Bộ Xây dựng.
• Bản sao hợp lệ quyết định trúng thầu hoặc quyết định chọn thầu của chủ đầu tư kèm theo bản sao hợp đồng thầu (nếu có).
• Bản sao hợp lệ giấy phép thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của nước nơi nhà thầu nước ngoài mang quốc tịch và phải được hợp pháp hóa lãnh sự.
• Hợp đồng liên danh với nhà thầu Việt Nam hoặc hợp đồng nguyên tắc với nhà thầu phụ Việt Nam (trong đó xác định rõ phân chia khối lượng công việc, giá trị và trách nhiệm của mỗi bên).
• Báo cáo năng lực hoạt động xây dựng liên quan đến việc thực hiện gói thầu (bao gồm danh sách máy móc thiết bị, đội ngũ cán bộ kỹ thuật chủ chốt và các dự án tương tự đã thực hiện).

Thẩm quyền và quy trình giải quyết thủ tục

Công văn làm rõ thẩm quyền tiếp nhận và xử lý hồ sơ cấp giấy phép thầu nhằm đảm bảo tính thống nhất và nhanh chóng:

• Cơ quan có thẩm quyền: Tùy thuộc vào quy mô, tính chất dự án và phân cấp quản lý, thẩm quyền cấp giấy phép thầu thuộc về Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án.
• Thời hạn giải quyết: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm xem xét, đánh giá hồ sơ và cấp giấy phép thầu cho nhà thầu nước ngoài trong thời hạn quy định kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Trách nhiệm của nhà thầu nước ngoài sau khi được cấp giấy phép thầu

Sau khi nhận được giấy phép thầu, nhà thầu nước ngoài phải thực hiện ngay các nghĩa vụ pháp lý tiếp theo để vận hành dự án hợp pháp:

• Thành lập Văn phòng điều hành tại nơi có dự án và đăng ký thông tin hoạt động của Văn phòng điều hành với các cơ quan chức năng địa phương.
• Thực hiện đăng ký con dấu, mở tài khoản ngân hàng phục vụ riêng cho việc thực hiện gói thầu tại Việt Nam.
• Thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký thuế, kê khai thuế và nộp các loại thuế, phí theo quy định của pháp luật thuế Việt Nam.
• Tuyển dụng và quản lý lao động nước ngoài, lao động Việt Nam làm việc cho nhà thầu theo đúng quy định của pháp luật về lao động.

Hiệu lực thi hành

Công văn số 20/BXD-XL có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Các cơ quan quản lý xây dựng địa phương và các chủ thể liên quan có trách nhiệm phối hợp, hướng dẫn nhà thầu nước ngoài thực hiện nghiêm túc các nội dung nêu trên nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng các công trình xây dựng tại Việt Nam.