Công văn số 2092/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hủy tờ khai hải quan tại các Chi cục Hải quan địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Các trường hợp được phép hủy tờ khai hải quan

Văn bản hướng dẫn chi tiết các trường hợp cụ thể mà người khai hải quan được phép thực hiện thủ tục hủy tờ khai đã đăng ký trên hệ thống, bao gồm:

• Quá thời hạn làm thủ tục: Tờ khai hải quan đã đăng ký nhưng quá thời hạn 15 ngày kể từ ngày đăng ký mà người khai hải quan không xuất trình hồ sơ hải quan (đối với tờ khai luồng vàng, luồng đỏ) hoặc không có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đưa vào khu vực giám sát hải quan.
• Đăng ký nhiều tờ khai cho cùng một lô hàng: Trường hợp người khai hải quan đăng ký trùng lặp nhiều tờ khai cho cùng một lô hàng xuất khẩu hoặc nhập khẩu do lỗi hệ thống hoặc do sơ suất trong quá trình khai báo.
• Thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa: Tờ khai hải quan đã đăng ký nhưng doanh nghiệp thay đổi mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa theo quy định của pháp luật.
• Hủy theo yêu cầu của doanh nghiệp: Doanh nghiệp chủ động yêu cầu hủy tờ khai do các nguyên nhân khách quan như hủy hợp đồng mua bán, thay đổi đối tác nước ngoài, hoặc thay đổi cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng dẫn đến việc phải khai báo lại tờ khai mới.

Quy trình và thủ tục thực hiện hủy tờ khai hải quan

Quy trình hủy tờ khai được chuẩn hóa nhằm đảm bảo tính chặt chẽ, minh bạch và nhanh chóng thông qua các bước sau:

• Bước 1: Nộp hồ sơ đề nghị hủy: Người khai hải quan chuẩn bị và nộp văn bản đề nghị hủy tờ khai hải quan theo mẫu quy định, trong đó nêu rõ lý do hủy và đính kèm các chứng từ, tài liệu chứng minh lý do hủy là khách quan và hợp pháp.
• Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Công chức hải quan tại Chi cục nơi đăng ký tờ khai tiếp nhận yêu cầu, tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của lý do hủy và đối chiếu thông tin thực tế trên hệ thống thông tin hải quan (VNACCS/VCIS).
• Bước 3: Phê duyệt quyết định hủy: Trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Lãnh đạo Chi cục Hải quan phê duyệt quyết định hủy tờ khai. Công chức hải quan thực hiện thao tác kỹ thuật để hủy tờ khai trên hệ thống điện tử.
• Bước 4: Phản hồi kết quả: Hệ thống tự động cập nhật trạng thái tờ khai đã hủy và thông báo kết quả trực tiếp cho người khai hải quan qua hệ thống thông quan điện tử.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo việc hủy tờ khai được thực hiện đúng quy định pháp luật, văn bản phân định rõ trách nhiệm của các bên:

• Đối với người khai hải quan: Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của lý do đề nghị hủy tờ khai. Đồng thời, có nghĩa vụ hoàn thành các nghĩa vụ thuế, phí phát sinh (nếu có) liên quan đến tờ khai trước khi thực hiện hủy.
• Đối với cơ quan hải quan: Có trách nhiệm giải quyết thủ tục hủy tờ khai đúng thời hạn quy định, tránh gây phiền hà hoặc kéo dài thời gian cho doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để ngăn chặn các hành vi lợi dụng việc hủy tờ khai nhằm mục đích gian lận thương mại hoặc trốn thuế.