Giới thiệu chung về Công văn số 2097/TCHQ-GSQL

Công văn số 2097/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với việc nhập khẩu phụ tùng ô tô đã qua sử dụng để gia công cho thương nhân nước ngoài. Nội dung công văn tập trung làm rõ ranh giới pháp lý giữa hoạt động gia công quốc tế và việc chấp hành các quy định về cấm nhập khẩu mặt hàng đã qua sử dụng có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường hoặc không đảm bảo an toàn kỹ thuật.

1. Nguyên tắc quản lý đối với phụ tùng ô tô đã qua sử dụng

• Thuộc danh mục cấm nhập khẩu: Phụ tùng ô tô đã qua sử dụng (như động cơ, khung gầm, truyền động, hệ thống lái, hệ thống phanh...) thuộc Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu theo quy định tại Nghị định số 69/2018/NĐ-CP của Chính phủ.
• Áp dụng đối với hoạt động gia công: Theo quy định pháp luật về quản lý ngoại thương, việc nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu để thực hiện hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài không được tự ý thực hiện mà phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt về giấy phép.

2. Thẩm quyền và điều kiện cấp phép nhập khẩu để gia công

• Thẩm quyền của Bộ Công Thương: Thương nhân Việt Nam chỉ được phép nhận gia công hàng hóa cấm nhập khẩu (bao gồm phụ tùng ô tô đã qua sử dụng) cho thương nhân nước ngoài sau khi được Bộ Công Thương chấp thuận bằng văn bản hoặc cấp Giấy phép gia công theo quy định.
• Yêu cầu về hồ sơ: Khi làm thủ tục hải quan nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để gia công, doanh nghiệp bắt buộc phải xuất trình Giấy phép của Bộ Công Thương cho cơ quan hải quan để làm cơ sở thông quan.

3. Quy trình giám sát hải quan và xử lý phế liệu, phế phẩm

• Giám sát chặt chẽ quá trình sản xuất: Cơ quan hải quan nơi quản lý hợp đồng gia công có trách nhiệm giám sát chặt chẽ lượng phụ tùng ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu, đảm bảo toàn bộ lượng nguyên liệu này được đưa vào dây chuyền gia công, tái chế theo đúng mục đích đã đăng ký.
• Xử lý sản phẩm sau gia công: Toàn bộ sản phẩm hoàn chỉnh sau quá trình gia công phải được xuất khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu sang nước thứ ba. Tuyệt đối không được phép chuyển tiêu thụ nội địa tại thị trường Việt Nam đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ nguyên liệu cấm nhập khẩu.
• Quản lý phế liệu, phế thải: Phế liệu, phế thải phát sinh từ quá trình gia công phụ tùng ô tô đã qua sử dụng phải được tiêu hủy dưới sự giám sát của cơ quan hải quan và cơ quan quản lý môi trường, hoặc tái xuất trả lại cho bên đặt gia công nước ngoài, không được tự ý bán thanh lý trong nước.

4. Trách nhiệm báo cáo quyết toán của doanh nghiệp

• Báo cáo định kỳ: Doanh nghiệp thực hiện hợp đồng gia công phải thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị nhập khẩu theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC) của Bộ Tài chính.
• Xử lý vi phạm: Mọi hành vi tự ý tẩu tán, tiêu thụ nội địa phụ tùng ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu theo diện gia công mà không được phép sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.