Tóm tắt Công văn số 2139/TCHQ-PC về việc xác định thẩm quyền xử lý do Tổng cục Hải quan ban hành

Công văn số 2139/TCHQ-PC là văn bản nghiệp vụ quan trọng do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc của các Cục Hải quan địa phương liên quan đến việc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Văn bản này giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật, đảm bảo các quyết định xử phạt được ban hành đúng thẩm quyền, đúng trình tự và hạn chế tối đa các sai sót pháp lý.

1. Nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Công văn nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi để xác định thẩm quyền xử lý của các chức danh trong ngành Hải quan bao gồm:

• Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được xác định dựa trên hành vi vi phạm cụ thể, mức phạt tiền tối đa quy định đối với hành vi đó và trị giá tang vật, phương tiện vi phạm bị tịch thu.
• Trường hợp hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều người thuộc các ngành khác nhau, thì người thụ lý đầu tiên có thẩm quyền giải quyết vụ việc.
• Đối với các vụ việc vượt quá thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, hồ sơ vụ việc phải được chuyển ngay đến Cục trưởng Cục Hải quan hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn để xem xét, ra quyết định xử phạt theo đúng quy định của pháp luật.

2. Phân định thẩm quyền cụ thể giữa các cấp Hải quan

Văn bản hướng dẫn chi tiết việc phân định thẩm quyền giữa cấp Chi cục và cấp Cục nhằm tránh sự chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm:

• Thẩm quyền của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan: Có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính có mức phạt tiền, trị giá tang vật, phương tiện vi phạm nằm trong hạn mức tối đa được pháp luật quy định cho chức danh này.
• Thẩm quyền của Cục trưởng Cục Hải quan, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu: Có thẩm quyền xử phạt đối với các vụ việc có tính chất phức tạp, quy mô lớn, mức phạt tiền vượt quá thẩm quyền của cấp Chi cục, hoặc các vụ việc áp dụng hình thức phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện có giá trị lớn.

3. Xác định thẩm quyền khi tang vật là hàng cấm, hàng hóa hạn chế kinh doanh

Đối với các vụ việc vi phạm liên quan đến tang vật là hàng cấm nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có điều kiện, Công văn lưu ý:

• Cần căn cứ chặt chẽ vào danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan để xác định chính xác tính chất của tang vật.
• Việc định giá tang vật vi phạm phải được thực hiện khách quan, đúng quy trình kỹ thuật và pháp lý để làm cơ sở vững chắc cho việc xác định thẩm quyền xử phạt của người có thẩm quyền.

4. Hướng dẫn tổ chức thực hiện tại các đơn vị hải quan địa phương

Để đảm bảo việc thực thi pháp luật được nghiêm túc và thống nhất, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức làm công tác xử lý vi phạm hành chính tại đơn vị.
• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nội bộ đối với việc ban hành các quyết định xử phạt, kịp thời phát hiện và khắc phục các sai sót về thẩm quyền.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc mới hoặc có sự chồng chéo về quy định pháp luật, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn, giải quyết cụ thể.