Tổng quan về Công văn số 2162/TCT-TNCN

Công văn số 2162/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản thu nhập phát sinh từ cổ phiếu. Văn bản này tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thời điểm tính thuế, phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ nhận cổ phiếu thưởng, chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) và nhận cổ tức bằng cổ phiếu.

1. Chính sách thuế TNCN đối với cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP

Đối với trường hợp người lao động nhận được cổ phiếu thưởng hoặc mua cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP), nghĩa vụ thuế TNCN được xác định như sau:

• Thời điểm xác định thu nhập tính thuế: Cá nhân nhận cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu ESOP chưa phải nộp thuế TNCN tại thời điểm được nhận cổ phiếu. Nghĩa vụ thuế chỉ phát sinh khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng (bán) số cổ phiếu này.
• Xác định loại thu nhập chịu thuế: Khi chuyển nhượng cổ phiếu, cá nhân phải nộp thuế đối với hai khoản thu nhập bao gồm thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán.
• Thu nhập từ tiền lương, tiền công: Được xác định dựa trên giá trị cổ phiếu nhận được theo mệnh giá hoặc theo giá trị ghi trên sổ sách kế toán của đơn vị phát hành tại thời điểm nhận cổ phiếu. Thuế suất áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Được xác định bằng giá chuyển nhượng thực tế nhân với thuế suất 0,1%.

2. Chính sách thuế TNCN đối với cổ tức nhận bằng cổ phiếu

Trong trường hợp cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu từ các tổ chức, doanh nghiệp phát hành, chính sách thuế được áp dụng tương tự theo nguyên tắc hoãn thuế:

• Thời điểm tính thuế: Chưa thu thuế TNCN khi cá nhân nhận cổ tức bằng cổ phiếu. Thời điểm tính thuế là khi cá nhân chuyển nhượng số cổ phiếu này.
• Thuế thu nhập từ đầu tư vốn: Khi chuyển nhượng, cá nhân phải nộp thuế TNCN đối với thu nhập từ đầu tư vốn. Giá trị thu nhập tính thuế được xác định theo số lượng cổ phiếu thực tế chuyển nhượng nhân với mệnh giá của cổ phiếu hoặc giá chuyển nhượng (nếu giá chuyển nhượng thấp hơn mệnh giá). Thuế suất áp dụng là 5%.
• Thuế thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Phần chênh lệch và toàn bộ giá trị chuyển nhượng vẫn phải chịu thuế TNCN từ chuyển nhượng chứng khoán với thuế suất 0,1% trên giá trị giao dịch.

3. Trách nhiệm khai thuế, khấu trừ thuế của doanh nghiệp

Để đảm bảo công tác quản lý thuế hiệu quả, văn bản cũng làm rõ trách nhiệm của các tổ chức phát hành và các bên liên quan:

• Khấu trừ tại nguồn: Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu thưởng, cổ tức bằng cổ phiếu hoặc công ty chứng khoán được ủy quyền có trách nhiệm khấu trừ và nộp thay thuế TNCN cho cá nhân trước khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng cổ phiếu.
• Khai trình thông tin: Các tổ chức phải thực hiện khai báo đầy đủ danh sách cá nhân nhận cổ phiếu, số lượng cổ phiếu phát hành và phối hợp với cơ quan thuế để giám sát việc chuyển nhượng nhằm tránh thất thu thuế.