Công văn số 2234/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa có xuất xứ từ Lào. Văn bản này hướng dẫn chi tiết cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc xử lý tiền thuế nộp thừa, hoàn thuế cho doanh nghiệp nhập khẩu theo các cam kết tại Hiệp định Thương mại song phương giữa Việt Nam và Lào.

- Đối tượng và phạm vi áp dụng chính sách hoàn thuế

• Áp dụng đối với các lô hàng nhập khẩu có xuất xứ từ Lào đăng ký tờ khai hải quan trong thời gian Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam - Lào có hiệu lực thi hành.
• Doanh nghiệp đã thực hiện nộp thuế nhập khẩu theo mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN) hoặc mức thuế suất khác cao hơn mức thuế suất ưu đãi đặc biệt quy định tại Hiệp định thương mại song phương.
• Hàng hóa nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về xuất xứ hàng hóa theo quy định của Hiệp định và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn liên quan.

- Điều kiện để được hoàn thuế nhập khẩu hàng xuất xứ từ Lào

• Người nộp thuế phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Form S) hợp lệ và còn hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan hoặc thực hiện nộp bổ sung trong thời hạn quy định của pháp luật hải quan.
• Hàng hóa nhập khẩu phải nằm trong danh mục hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo cam kết tại Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam - Lào.
• Doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu trước đó và phát sinh số tiền thuế nộp thừa do áp dụng sai mức thuế suất ưu đãi đặc biệt.

- Thủ tục và hồ sơ đề nghị xử lý tiền thuế nộp thừa

• Doanh nghiệp chuẩn bị văn bản đề nghị xử lý tiền thuế nộp thừa, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa theo mẫu quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Nộp bản chính Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O Form S) còn hiệu lực để cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin.
• Các chứng từ nộp thuế, tờ khai hải quan bản thông quan và các tài liệu liên quan khác chứng minh số thuế đã nộp thực tế tại cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm và quy trình xử lý của cơ quan Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ đề nghị hoàn thuế và tính xác thực của C/O Form S do doanh nghiệp xuất trình.
• Thực hiện đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu hải quan để xác định chính xác số tiền thuế nộp thừa cần hoàn trả cho người nộp thuế.
• Trường hợp hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan hải quan ban hành quyết định hoàn thuế/hoàn trả tiền thuế nộp thừa cho doanh nghiệp theo đúng thời hạn pháp luật quy định.
• Trường hợp phát hiện nghi ngờ về tính hợp lệ của C/O Form S, cơ quan hải quan tiến hành thủ tục xác minh xuất xứ theo quy định trước khi ra quyết định hoàn thuế cuối cùng.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 2234/TCHQ-KTTT đóng vai trò tháo gỡ khó khăn về mặt tài chính cho các doanh nghiệp có hoạt động giao thương với Lào, thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương phát triển bền vững. Việc hướng dẫn rõ ràng quy trình hoàn thuế giúp đảm bảo tính thống nhất trong thực thi pháp luật hải quan tại các địa phương, tránh tình trạng áp dụng không đồng nhất, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế theo đúng các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.