Công văn số 2447/TCHQ-GSQL của Tổng cục Hải quan là văn bản quan trọng hướng dẫn về thủ tục hải quan và quản lý thuế đối với hoạt động thuê doanh nghiệp nội địa gia công của doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình thực hiện các quy định pháp luật liên quan.

Thủ tục hải quan khi doanh nghiệp chế xuất thuê doanh nghiệp nội địa gia công

Công văn hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện thủ tục hải quan nhằm đảm bảo tính thống nhất và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp:

• Thông báo hợp đồng gia công: Doanh nghiệp chế xuất có trách nhiệm thông báo hợp đồng gia công hoặc phụ lục hợp đồng gia công cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp trước khi giao nguyên liệu, vật tư để thực hiện gia công.
• Thủ tục giao nhận nguyên liệu, vật tư: Khi giao nguyên liệu, vật tư từ doanh nghiệp chế xuất cho doanh nghiệp nội địa và ngược lại khi nhận lại sản phẩm gia công, các bên phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan theo quy định đối với từng loại hình xuất nhập khẩu tương ứng.
• Quản lý và giám sát hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình luân chuyển hàng hóa giữa doanh nghiệp chế xuất và nội địa để tránh việc lợi dụng chính sách ưu đãi thuế nhằm gian lận thương mại.

Chính sách thuế và nghĩa vụ tài chính liên quan

Vấn đề nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa đưa đi gia công và sản phẩm thu hồi được hướng dẫn cụ thể như sau:

• Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: Nguyên liệu, vật tư do doanh nghiệp chế xuất chuyển sang doanh nghiệp nội địa để gia công thuộc đối tượng không chịu thuế xuất khẩu. Sản phẩm hoàn thành sau gia công khi nhập khẩu trở lại doanh nghiệp chế xuất cũng được miễn thuế nhập khẩu đối với phần trị giá của nguyên liệu, vật tư đã xuất khẩu trước đó.
• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Áp dụng các quy định về thuế GTGT đối với dịch vụ gia công hàng hóa xuất khẩu và hàng hóa luân chuyển giữa khu phi thuế quan và nội địa theo đúng quy định của pháp luật về thuế GTGT hiện hành.
• Xử lý phế liệu, phế phẩm: Phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình gia công tại doanh nghiệp nội địa nếu tiêu hủy hoặc bán vào thị trường nội địa phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và thủ tục hải quan theo quy định.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Để đảm bảo việc thực thi đúng quy định, văn bản phân định rõ trách nhiệm của các bên:

• Đối với doanh nghiệp: Phải lưu giữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán, báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị đưa đi gia công và sản phẩm nhận về theo đúng quy định của pháp luật hải quan.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy trình; đồng thời tiến hành thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế và xuất xứ hàng hóa.