Tóm tắt Công văn số 2523/TCHQ-GSQL về việc xác định hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định

Công văn số 2523/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra và xác định điều kiện miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định của các dự án ưu đãi đầu tư. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất cách áp dụng pháp luật thuế và hải quan trên toàn quốc.

1. Nguyên tắc xác định hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khi xác định hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn liên quan:

• Hàng hóa nhập khẩu phải thuộc danh mục máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất của dự án, hoặc linh kiện, chi tiết, bộ phận rời đi kèm để lắp ráp đồng bộ.
• Dự án đầu tư phải thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về đầu tư.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm đăng ký Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu miễn thuế (Danh mục miễn thuế) với cơ quan hải quan trước khi thực hiện đăng ký tờ khai hải quan hàng hóa nhập khẩu đầu tiên của dự án.

2. Quy trình kiểm tra và áp dụng miễn thuế của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc miễn thuế được thực hiện đúng đối tượng, tránh thất thu ngân sách nhà nước, công văn hướng dẫn chi tiết quy trình kiểm tra như sau:

• Đối chiếu hồ sơ và thực tế: Công chức hải quan phải đối chiếu kỹ lưỡng thông tin khai báo trên tờ khai hải quan với Danh mục miễn thuế đã được phê duyệt trên hệ thống dữ liệu điện tử.
• Xác định tính đồng bộ của máy móc, thiết bị: Đối với các tổ hợp máy móc, thiết bị nhập khẩu ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời, cơ quan hải quan phải kiểm tra tính liên kết kỹ thuật và sơ đồ lắp đặt để xác định các chi tiết này có cấu thành nên tài sản cố định đồng bộ hay không.
• Phối hợp xử lý vướng mắc: Trong trường hợp gặp khó khăn khi xác định tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc tính chuyên dùng của hàng hóa, Cục Hải quan địa phương cần chủ động lấy ý kiến của các cơ quan quản lý chuyên ngành (như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương) để làm cơ sở giải quyết thủ tục cho doanh nghiệp.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu

Doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư có nghĩa vụ tuân thủ các quy định pháp luật về quản lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế:

• Khai báo trung thực, chính xác và đầy đủ các thông tin về hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định trên hệ thống hải quan điện tử.
• Sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế đúng mục đích phục vụ cho dự án đầu tư đã đăng ký. Tuyệt đối không được tự ý chuyển nhượng, thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng khi chưa hoàn thành thủ tục hải quan và nộp đủ các khoản thuế theo quy định.
• Lập, lưu trữ và xuất trình đầy đủ sổ sách kế toán, chứng từ, hồ sơ liên quan đến việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra.

4. Công tác kiểm tra sau thông quan và xử lý vi phạm

Tổng cục Hải quan chỉ đạo tăng cường công tác hậu kiểm đối với các dự án được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định:

• Cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra sau thông quan tại trụ sở của doanh nghiệp để xác định thực tế việc lắp đặt, vận hành và sử dụng máy móc, thiết bị đã được miễn thuế.
• Trường hợp phát hiện doanh nghiệp tự ý thay đổi mục đích sử dụng, không đưa hàng hóa vào lắp đặt tại dự án hoặc chuyển nhượng trái phép cho đơn vị khác, cơ quan hải quan sẽ tiến hành truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử lý vi phạm hành chính nghiêm minh theo quy định của pháp luật.