Công văn số 2535/TCT-PCCS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc đề nghị xác định hành vi trốn thuế, nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và thống nhất nghiệp vụ xử lý vi phạm về thuế trong toàn ngành.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Đối tượng áp dụng: Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Chi cục Thuế, công chức thuế thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế.
• Phạm vi điều chỉnh: Hướng dẫn tiêu chí xác định hành vi trốn thuế, phân định giữa xử lý hành chính và hình sự, cùng quy trình phối hợp chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu tội phạm.

Các nội dung cốt lõi về xác định hành vi trốn thuế

1. Nguyên tắc và căn cứ xác định hành vi trốn thuế

• Việc xác định hành vi trốn thuế phải dựa trên các quy định cụ thể tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành, đảm bảo tính khách quan, chính xác và có đầy đủ chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm.
• Cơ quan thuế cần làm rõ hành vi cố ý không kê khai hoặc kê khai sai lệch doanh thu, chi phí, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm mục đích giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, khấu trừ.

2. Phân định giữa xử phạt hành chính và chuyển hồ sơ hình sự

• Đối với các hành vi vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan thuế áp dụng các chế tài xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.
• Trường hợp hành vi trốn thuế có dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự, cơ quan thuế không được ra quyết định xử phạt hành chính mà phải lập tức hoàn thiện hồ sơ để chuyển giao cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

3. Quy trình phối hợp với cơ quan điều tra

• Cơ quan thuế có trách nhiệm chủ động phối hợp với cơ quan công an trong việc cung cấp thông tin, tài liệu, xác minh các giao dịch đáng ngờ và các hành vi có dấu hiệu trốn thuế, gian lận thuế nhóm doanh nghiệp rủi ro cao.
• Hồ sơ đề nghị xác định hành vi trốn thuế chuyển sang cơ quan điều tra phải đảm bảo tính chặt chẽ về mặt pháp lý, đầy đủ chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm và số tiền thuế trốn cụ thể.

4. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan thuế các cấp

• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra chống thất thu thuế, đặc biệt chú trọng vào các lĩnh vực có rủi ro cao về thuế và hóa đơn.
• Quán triệt công chức thuế thực hiện đúng quy trình, không tự ý hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế nhưng đồng thời không bỏ lọt các hành vi cố tình trốn thuế gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Hiệu lực thi hành

Công văn số 2535/TCT-PCCS có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, làm căn cứ để cơ quan thuế các cấp thống nhất thực hiện công tác phân loại, xử lý và kiến nghị xử lý hình sự đối với các hành vi trốn thuế theo đúng quy định pháp luật.