Giới thiệu chung về Công văn số 2649/TCHQ-KTTT

Công văn số 2649/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc xác định các mặt hàng trong nước chưa sản xuất được. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, đặc biệt là miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với máy móc, thiết bị, nguyên liệu vật tư nhập khẩu phục vụ sản xuất, dự án đầu tư, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Căn cứ pháp lý để xác định hàng hóa trong nước chưa sản xuất được

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành để đối chiếu và xác định chính xác đối tượng được miễn thuế:

• Danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành (như Thông tư số 05/2021/TT-BKHĐT và các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế tương đương tại thời điểm nhập khẩu).
• Các quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP) về thủ tục, hồ sơ và điều kiện miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ dự án ưu đãi đầu tư.
• Quy định về thuế giá trị gia tăng đối với loại máy móc, thiết bị, vật tư chuyên dùng trong nước chưa sản xuất được cần nhập khẩu để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ.

Nguyên tắc áp dụng và kiểm tra của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và tránh thất thu ngân sách nhà nước, công văn hướng dẫn cụ thể quy trình kiểm tra như sau:

• Đối chiếu danh mục: Công chức hải quan phải đối chiếu kỹ lưỡng tên gọi, đặc tính kỹ thuật, ký mã hiệu và công dụng của mặt hàng nhập khẩu thực tế với Danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được do Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố.
• Xác định tính chuyên dùng: Đối với các mặt hàng là máy móc, thiết bị chuyên dùng, cơ quan hải quan cần yêu cầu người khai hải quan cung cấp đầy đủ tài liệu kỹ thuật, catalogue, sơ đồ vận hành để chứng minh hàng hóa đó chưa có sản phẩm tương đương được sản xuất trong nước.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp nhập khẩu phải tự khai báo, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, tài liệu cung cấp và mục đích sử dụng của hàng hóa nhập khẩu được đề nghị miễn thuế.

Xử lý các trường hợp vướng mắc, phát sinh

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các trường hợp khó khăn hoặc không thống nhất được tiêu chí xác định, Tổng cục Hải quan đưa ra phương án giải quyết:

• Phối hợp liên ngành: Trường hợp mặt hàng nhập khẩu có tính chất kỹ thuật phức tạp, chưa được định nghĩa rõ ràng trong Danh mục của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Hải quan địa phương cần chủ động phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc các Bộ quản lý chuyên ngành để lấy ý kiến xác nhận.
• Báo cáo kịp thời: Đối với những vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc có sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật, các đơn vị phải tổng hợp hồ sơ, báo cáo cụ thể về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết kịp thời, tránh gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Việc ban hành Công văn số 2649/TCHQ-KTTT giúp tạo sự đồng bộ, thống nhất trong việc thực thi pháp luật hải quan trên toàn quốc. Quy định này không chỉ giúp bảo vệ và khuyến khích sản xuất trong nước phát triển mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhập khẩu công nghệ cao, máy móc hiện đại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội mà trong nước chưa có khả năng tự cung ứng.