Tóm tắt Công văn số 2717/TCHQ-GSQL về việc xác nhận tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

Công văn số 2717/TCHQ-GSQL do Cục Giám sát quản lý về Hải quan thuộc Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, thống nhất quy trình kiểm tra và xác nhận tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò thiết thực trong việc tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về xuất xứ, chống gian lận thương mại.

Dưới đây là nội dung chi tiết và chuyên sâu về các quy định cốt lõi được hướng dẫn tại Công văn số 2717/TCHQ-GSQL:

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định tính hợp lệ của C/O

• Kiểm tra tính đồng nhất của thông tin: Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu thông tin khai báo trên C/O với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan như tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, vận đơn và các tài liệu kỹ thuật liên quan để đảm bảo tính thống nhất về mô tả hàng hóa, số lượng, trọng lượng, mã HS và trị giá.
• Xác thực chữ ký và con dấu: Đối với các C/O bản giấy, công chức hải quan phải đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O với mẫu chữ ký, con dấu đã được nước xuất khẩu đăng ký và thông báo chính thức với Tổng cục Hải quan Việt Nam.
• Chấp nhận các khác biệt nhỏ: Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc những khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa và không làm thay đổi tính xác thực của C/O sẽ được xem xét chấp nhận, tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan.

2. Hướng dẫn kiểm tra C/O được cấp dưới dạng điện tử

• Tra cứu trên hệ thống thông tin chính thức: Đối với các nước thành viên áp dụng cơ chế cấp C/O điện tử hoặc cho phép tra cứu trực tuyến, cơ quan hải quan địa phương chủ động truy cập vào trang thông tin điện tử (website) chính thức của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu để kiểm tra trạng thái và tính hợp lệ của C/O.
• Giá trị pháp lý của C/O điện tử: C/O điện tử được tra cứu thành công trên hệ thống thông tin chính thức có giá trị pháp lý tương đương với C/O bản giấy truyền thống, doanh nghiệp không bắt buộc phải nộp bản giấy trong trường hợp này.
• Xử lý khi hệ thống gặp sự cố: Trong trường hợp không thể tra cứu được thông tin do lỗi kỹ thuật của hệ thống, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu người khai hải quan cung cấp thêm chứng từ chứng minh hoặc tiến hành xác minh theo quy định.

3. Quy trình xử lý đối với các trường hợp C/O có nghi ngờ

• Khởi động thủ tục xác minh: Khi có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chữ ký, con dấu, thông tin xuất xứ hoặc tính hợp lệ của C/O mà không thể làm rõ tại thời điểm thông quan, cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp phải bảo lãnh thuế. Sau khi có kết quả xác minh hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả số tiền thuế chênh lệch theo quy định của pháp luật.
• Thời hạn xác minh: Việc thực hiện xác minh phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định tại các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên để tránh gây kéo dài, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

4. Trách nhiệm thi hành của các bên liên quan

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện thống nhất hướng dẫn tại công văn này; không tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm các chứng từ ngoài quy định; tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho công chức hải quan về kỹ năng kiểm tra xuất xứ.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Có trách nhiệm khai báo trung thực, cung cấp đầy đủ và kịp thời các chứng từ chứng minh xuất xứ khi có yêu cầu; chủ động theo dõi trạng thái C/O trên hệ thống điện tử để phối hợp giải quyết nhanh chóng các vướng mắc phát sinh.

Tóm lại, Công văn số 2717/TCHQ-GSQL là cơ sở pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa quy trình kiểm tra C/O, giảm thiểu sự chồng chéo và không thống nhất giữa các chi cục hải quan địa phương, đồng thời thúc đẩy tiến trình cải cách hành chính và hiện đại hóa ngành hải quan.