Công văn số 3123/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Văn bản này nhằm tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc hạch toán và xác định nghĩa vụ thuế đối với các khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư xây dựng cơ bản.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam có phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cần đánh giá lại tại thời điểm cuối năm tài chính, và các cơ quan thuế các cấp chịu trách nhiệm quản lý, thanh tra, kiểm tra thuế.

- Nguyên tắc xử lý chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại cuối năm tài chính

• Đối với khoản chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại số dư cuối năm của các khoản mục: tiền mặt, tiền gửi, tiền đang chuyển, nợ phải thu có gốc ngoại tệ thì không tính vào thu nhập chịu thuế hoặc chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Đối với khoản chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại số dư cuối năm của nợ phải trả có gốc ngoại tệ: Khoản chênh lệch tỷ giá này được tính vào chi phí được trừ (nếu lỗ) hoặc thu nhập chịu thuế (nếu lãi) khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ.

- Xử lý chênh lệch tỷ giá trong giai đoạn đầu tư xây dựng cơ bản

• Trong giai đoạn đầu tư xây dựng để hình thành tài sản cố định của doanh nghiệp mới thành lập chưa đi vào hoạt động, khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh khi thanh toán các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ và đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ được phản ánh lũy kế trên tài khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái.
• Khi tài sản cố định hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng, khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong giai đoạn đầu tư này được phân bổ dần vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính. Thời gian phân bổ tối đa không quá 5 năm kể từ khi công trình, tài sản được đưa vào sử dụng.

- Xử lý chênh lệch tỷ giá trong giai đoạn sản xuất kinh doanh

• Các khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh thực tế trong kỳ từ các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ, thanh toán nợ bằng ngoại tệ được hạch toán trực tiếp vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính của năm tài chính đó.
• Khoản chênh lệch tỷ giá thực tế phát sinh này được chấp nhận là khoản doanh thu tính thuế hoặc chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, miễn là có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định.

- Hiệu lực và hướng dẫn thực hiện

Công văn số 3123/TCT-CS mang tính chất hướng dẫn nghiệp vụ dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về thuế TNDN, cụ thể là Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thông tư số 78/2014/TT-BTC và Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính. Các doanh nghiệp cần căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị để áp dụng đúng quy định, tránh sai sót khi quyết toán thuế TNDN hàng năm.