Công văn số 3129/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc áp dụng thuế suất đối với hàng hóa vượt định mức miễn thuế của cư dân biên giới. Văn bản này nhằm thống nhất thực hiện quy định pháp luật về thuế và hải quan đối với hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới, đảm bảo quản lý chặt chẽ và tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Định mức miễn thuế đối với hàng hóa của cư dân biên giới

Theo quy định pháp luật hiện hành, cư dân biên giới khi mua bán, trao đổi hàng hóa qua biên giới được hưởng định mức miễn thuế nhất định nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất hàng ngày. Các quy định cốt lõi bao gồm:

• Hàng hóa nằm trong danh mục hàng hóa phục vụ sản xuất, tiêu dùng của cư dân biên giới được miễn thuế nhập khẩu trong phạm vi định mức quy định theo từng thời kỳ.
• Định mức miễn thuế này được áp dụng riêng cho từng cư dân biên giới theo ngày hoặc theo lượt, không được phép cộng dồn hoặc chuyển nhượng định mức cho người khác dưới mọi hình thức.

Nguyên tắc áp dụng thuế suất đối với phần hàng hóa vượt định mức

Đối với lượng hàng hóa vượt quá định mức miễn thuế quy định, cơ quan hải quan thực hiện áp dụng thuế suất theo các nguyên tắc chặt chẽ sau:

• Nghĩa vụ nộp thuế: Phần hàng hóa vượt định mức miễn thuế bắt buộc phải chịu các loại thuế theo quy định của pháp luật hiện hành, bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT), và các loại thuế khác (nếu có) như thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường.
• Xác định trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa vượt định mức được xác định dựa trên trị giá hải quan của phần hàng hóa thực tế vượt định mức, không tính trên toàn bộ lô hàng nếu phần vượt định mức có thể tách biệt được rõ ràng.
• Áp dụng thuế suất nhập khẩu: Thuế suất thuế nhập khẩu áp dụng đối với hàng hóa vượt định mức là thuế suất ưu đãi (MFN), thuế suất ưu đãi đặc biệt (nếu có chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa hợp lệ theo các hiệp định thương mại tự do) hoặc thuế suất thông thường theo quy định của Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu hiện hành.

Thủ tục hải quan và kê khai nộp thuế đối với hàng hóa vượt định mức

Để đảm bảo việc thông quan hàng hóa diễn ra thuận lợi và đúng quy định, cư dân biên giới và cơ quan hải quan cần thực hiện đầy đủ các thủ tục sau:

• Kê khai hải quan: Cư dân biên giới có hàng hóa vượt định mức phải thực hiện khai báo hải quan trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu cư dân biên giới hoặc tờ khai hải quan giấy theo đúng mẫu quy định.
• Nộp thuế: Người khai hải quan có trách nhiệm tự tính thuế, tự khai và nộp đầy đủ các khoản thuế, lệ phí vào ngân sách nhà nước trước khi hàng hóa được thông quan hoặc giải phóng hàng ra khỏi khu vực giám sát hải quan.
• Kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan: Công chức hải quan tại cửa khẩu có trách nhiệm kiểm tra thực tế hàng hóa, đối chiếu với tờ khai và định mức miễn thuế để xác định chính xác số thuế phải nộp, ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách cư dân biên giới để buôn lậu hoặc gian lận thương mại.

Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn áp dụng thuế suất

Hướng dẫn tại Công văn số 3129/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực trong công tác quản lý nhà nước:

• Tạo sự đồng bộ, thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế tại các chi cục hải quan cửa khẩu biên giới trên toàn quốc, tránh tình trạng áp dụng sai lệch thuế suất.
• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cư dân biên giới trong việc trao đổi hàng hóa phục vụ đời sống, đồng thời ngăn chặn việc gom hàng, lách luật để trốn thuế của các đối tượng kinh doanh thương mại quy mô lớn.
• Góp phần ổn định thị trường biên giới, thúc đẩy giao thương lành mạnh và bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia tại các vùng biên giới đường bộ.