Công văn số 3216/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác tham vấn trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc thực tế, chuẩn hóa quy trình thực hiện và tăng cường công tác quản lý thuế, chống gian lận thương mại qua giá.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung chỉ đạo cốt lõi của văn bản:

- Xác định đối tượng và các trường hợp phải thực hiện tham vấn giá

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương rà soát và thực hiện tham vấn nghiêm ngặt đối với các trường hợp sau:

• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có mức giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá hoặc có biến động bất thường so với dữ liệu hệ thống.
• Các trường hợp cơ quan hải quan có nghi vấn hợp lý về trị giá khai báo của doanh nghiệp nhưng chưa đủ cơ sở để bác bỏ ngay tại thời điểm làm thủ tục hải quan.
• Tập trung vào các nhóm mặt hàng nhạy cảm, có thuế suất cao, kim ngạch lớn hoặc các mặt hàng dễ xảy ra gian lận thương mại qua giá.

- Quy trình chuẩn bị và tổ chức thực hiện tham vấn

Để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và đúng quy định pháp luật, quy trình tham vấn phải tuân thủ các bước:

• Thu thập thông tin trước tham vấn: Công chức hải quan phải chủ động thu thập, phân tích thông tin về doanh nghiệp, lịch sử chấp hành pháp luật hải quan, thông tin giá cả thị trường của mặt hàng tương tự hoặc giống hệt để chuẩn bị nguồn dữ liệu đối thoại vững chắc.
• Thực hiện đối thoại trực tiếp: Quá trình tham vấn phải được thực hiện trực tiếp với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền hợp pháp. Các bên tiến hành thảo luận, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị giao dịch thực tế.
• Lập biên bản tham vấn: Toàn bộ diễn biến, các câu hỏi, câu trả lời và kết quả cuộc tham vấn phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực vào Biên bản tham vấn trị giá. Biên bản phải có chữ ký xác nhận của các bên liên quan ngay sau khi kết thúc phiên tham vấn.

- Nguyên tắc xử lý kết quả sau khi tham vấn giá

Căn cứ vào hồ sơ, chứng từ và nội dung giải trình của doanh nghiệp trong buổi tham vấn, cơ quan hải quan thực hiện xử lý theo các hướng:

• Chấp nhận trị giá khai báo: Trường hợp doanh nghiệp chứng minh được tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo và cung cấp đầy đủ chứng từ, tài liệu hợp pháp chứng minh nguồn gốc, giá cả giao dịch.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được sự bất hợp lý của mức giá, không cung cấp đủ tài liệu hoặc tài liệu cung cấp không hợp pháp, không nhất quán. Cơ quan hải quan sẽ ban hành quyết định bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp tuần tự quy định.
• Thời hạn ban hành quyết định: Việc ban hành Thông báo trị giá hải quan hoặc quyết định bác bỏ phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định, tránh gây chậm trễ, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

- Trách nhiệm chỉ đạo và cập nhật dữ liệu của hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò giám sát và quản lý của lãnh đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố:

• Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện tham vấn tại các Chi cục Hải quan trực thuộc, đảm bảo tính đồng nhất trong áp dụng pháp luật, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Thực hiện cập nhật đầy đủ, kịp thời kết quả tham vấn, thông tin giá cả vào hệ thống dữ liệu trị giá hải quan (Hệ thống GTT22) để phục vụ công tác tra cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu chung toàn ngành.
• Chấn chỉnh và xử lý nghiêm các trường hợp công chức hải quan tự ý kéo dài thời gian tham vấn, gây phiền hà, sách nhiễu hoặc không thực hiện đúng quy trình nghiệp vụ quy định.