Công văn số 3276/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm tháo gỡ vướng mắc và thống nhất quy trình quản lý đối với hoạt động xuất khẩu tinh quặng ilmenite. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho cơ quan hải quan địa phương trong việc kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng và thủ tục thông quan đối với mặt hàng khoáng sản này.

Để đảm bảo việc xuất khẩu tinh quặng ilmenite tuân thủ đúng quy định của pháp luật về khoáng sản và thương mại, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh các yêu cầu trọng tâm sau:

• Xác minh nguồn gốc hợp pháp của khoáng sản: Doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu tinh quặng ilmenite phải xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Khoáng sản phải được khai thác từ các mỏ có giấy phép khai thác, giấy phép chế biến còn hiệu lực do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép.
• Đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và hàm lượng: Tinh quặng ilmenite xuất khẩu phải đạt các chỉ tiêu kỹ thuật, hàm lượng tối thiểu theo quy định hiện hành của Bộ Công Thương về tiêu chuẩn xuất khẩu khoáng sản. Doanh nghiệp cần cung cấp phiếu kết quả thử nghiệm, phân tích hàm lượng từ các tổ chức giám định được cấp phép.
• Hồ sơ hải quan bắt buộc: Ngoài tờ khai hải quan và các chứng từ thương mại thông thường, hồ sơ xuất khẩu phải đính kèm bản sao giấy phép khai thác/chế biến, hóa đơn mua bán nội địa (nếu mua lại từ đơn vị khác) và các chứng từ chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính với nhà nước (thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường).

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nâng cao tinh thần trách nhiệm và thực hiện nghiêm ngặt quy trình kiểm tra đối với mặt hàng này:

• Tăng cường kiểm tra thực tế hàng hóa: Công tác kiểm tra thực tế (kiểm hóa) cần được thực hiện kỹ lưỡng nhằm đối chiếu sự đồng nhất giữa khai báo trên tờ khai với thực tế tinh quặng về chủng loại, khối lượng và quy cách đóng gói.
• Lấy mẫu và trưng cầu giám định: Trong trường hợp có nghi ngờ về hàm lượng hoặc chủng loại quặng, chi cục hải quan cửa khẩu phải tiến hành lấy mẫu thực tế dưới sự chứng kiến của doanh nghiệp để trưng cầu giám định tại các tổ chức có thẩm quyền.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ban ngành: Cơ quan hải quan chủ động phối hợp với Sở Công Thương và Sở Tài nguyên và Môi trường tại địa bàn để xác minh thông tin giấy phép, công suất khai thác của doanh nghiệp khi có dấu hiệu bất thường hoặc nghi vấn gian lận thương mại.

Công văn số 3276/TCHQ-GSQL là công cụ pháp lý quan trọng giúp ngăn chặn tình trạng xuất khẩu khoáng sản thô trái phép, hạn chế thất thoát tài nguyên quốc gia. Đồng thời, văn bản tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các doanh nghiệp kinh doanh chân chính dễ dàng thực hiện thủ tục thông quan nhanh chóng, đúng pháp luật.