Giới thiệu về Công văn số 3320/TCHQ-GSQL

Công văn số 3320/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 11 tháng 07 năm 2003 nhằm giải quyết thực trạng nhức nhối về hành vi gian lận nhãn mác, xuất xứ đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thắt chặt quy trình kiểm tra, giám sát nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chống thất thu thuế và bảo vệ uy tín của hàng hóa sản xuất tại Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Các hành vi gian lận nhãn mác trọng điểm cần kiểm soát

Tổng cục Hải quan đã chỉ ra các phương thức gian lận nhãn mác phổ biến và tinh vi của các doanh nghiệp, bao gồm:

• Giả mạo xuất xứ Việt Nam: Hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu từ nước ngoài nhưng trên bao bì, nhãn mác đã được in sẵn dòng chữ "Made in Vietnam", "Sản xuất tại Việt Nam", hoặc sử dụng nhãn hiệu, địa chỉ, chỉ dẫn địa lý của Việt Nam nhằm đánh lừa người tiêu dùng trong nước hoặc để lấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam khi xuất khẩu sang nước thứ ba.
• Không có nhãn mác hoặc nhãn mác không hợp lệ: Hàng hóa nhập khẩu không có nhãn gốc, thiếu nhãn phụ bằng tiếng Việt theo quy định, hoặc thông tin trên nhãn bị tẩy xóa, thay đổi thời hạn sử dụng và nguồn gốc xuất xứ thực tế.
• Nhập khẩu linh kiện rời để dán nhãn giả: Doanh nghiệp nhập khẩu các linh kiện, bán thành phẩm rời rạc, sau đó thực hiện lắp ráp đơn giản hoặc chỉ đóng gói rồi dán nhãn mác của các thương hiệu nổi tiếng thế giới hoặc thương hiệu Việt Nam để tiêu thụ.

Biện pháp xử lý và quy trình kiểm soát của cơ quan Hải quan

Để ngăn chặn và xử lý triệt để các hành vi gian lận nêu trên, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố triển khai đồng bộ các biện pháp sau:

• Tăng cường kiểm tra thực tế hàng hóa: Công chức hải quan tại các cửa khẩu phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện kiểm tra kỹ lưỡng nhãn mác, bao bì, tài liệu đi kèm của hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt chú trọng các nhóm hàng tiêu dùng, điện tử, mỹ phẩm, dược phẩm, dệt may và giày dép.
• Tạm dừng thông quan và lập biên bản: Khi phát hiện hàng hóa nhập khẩu có dấu hiệu gian lận nhãn mác (như ghi sẵn xuất xứ Việt Nam khi chưa hoàn thành thủ tục nhập khẩu), cơ quan Hải quan phải lập tức tạm dừng thủ tục thông quan, tiến hành niêm phong tang vật và lập biên bản vi phạm hành chính theo quy định.
• Áp dụng chế tài xử phạt nghiêm khắc: Thực hiện xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cao nhất theo khung quy định; tịch thu tang vật vi phạm đối với hành vi giả mạo xuất xứ; buộc tái xuất hoặc tiêu hủy đối với hàng hóa không thể khắc phục được nhãn mác vi phạm.
• Phối hợp liên ngành chặt chẽ: Chủ động chia sẻ thông tin và phối hợp với lực lượng Quản lý thị trường, Công an nhân dân để kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kho bãi nội địa có dấu hiệu tiếp nhận hàng nhập khẩu gian lận nhãn mác để tiêu thụ.

Chế độ báo cáo và tổ chức thực hiện

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của thủ trưởng các đơn vị hải quan trong việc tổ chức thực hiện:

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện trước Tổng cục trưởng nếu để xảy ra tình trạng thông quan cho hàng hóa gian lận nhãn mác, xuất xứ trên địa bàn mình quản lý.
• Các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, tổng hợp các vụ việc vi phạm điển hình, các phương thức thủ đoạn mới phát sinh về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để kịp thời có hướng dẫn chỉ đạo chung toàn ngành.