Giới thiệu về Công văn số 3424/TCHQ-GSQL

Công văn số 3424/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình xử lý đối với các trường hợp nộp chậm Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp nhập khẩu, đảm bảo việc áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt được thực hiện đúng quy định pháp luật, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về xử lý C/O nộp chậm

Dưới đây là phân tích chi tiết các quy định và hướng dẫn nghiệp vụ của Tổng cục Hải quan liên quan đến việc xử lý C/O nộp muộn sau thời điểm thông quan:

• Yêu cầu khai báo nộp chậm tại thời điểm đăng ký tờ khai: Để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với các lô hàng chưa có C/O tại thời điểm làm thủ tục hải quan, người khai hải quan bắt buộc phải khai báo việc nộp chậm C/O trên tờ khai hải quan nhập khẩu. Việc khai báo này phải thực hiện đúng theo các chỉ tiêu thông tin hướng dẫn trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Trường hợp doanh nghiệp không khai báo việc nộp chậm C/O tại thời điểm đăng ký tờ khai, cơ quan hải quan sẽ không có cơ sở để xem xét, chấp nhận C/O nộp bổ sung sau này.
• Thời hạn nộp bổ sung C/O hợp lệ: Thời hạn nộp bổ sung C/O để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định tại các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên, cũng như các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính (như Thông tư số 38/2018/TT-BTC và các thông tư sửa đổi, bổ sung). Thông thường, thời hạn nộp bổ sung C/O không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan, hoặc trong thời hạn hiệu lực của C/O (thường là 01 năm kể từ ngày cấp) tùy thuộc vào từng hiệp định cụ thể được áp dụng.
• Thủ tục kiểm tra và xác định tính hợp lệ của C/O nộp chậm: Khi doanh nghiệp nộp bổ sung C/O, công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra chi tiết tính hợp lệ của chứng từ. Nội dung kiểm tra bao gồm: đối chiếu thông tin trên C/O với hồ sơ hải quan, kiểm tra chữ ký và con dấu của cơ quan cấp phát nước xuất khẩu, kiểm tra thời hạn hiệu lực của C/O tại thời điểm nộp, và xác minh tính nhất quán của mô tả hàng hóa, mã số HS, số lượng, trọng lượng trên C/O so với thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Xử lý tiền thuế nộp thừa sau khi chấp nhận C/O bổ sung: Trường hợp C/O nộp chậm được cơ quan hải quan kiểm tra và chấp nhận hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt (thuế suất FTA). Cơ quan hải quan có trách nhiệm thực hiện thủ tục xử lý số tiền thuế chênh lệch nộp thừa (do trước đó doanh nghiệp phải nộp theo mức thuế suất ưu đãi MFN hoặc thuế suất thông thường để thông quan hàng hóa) cho doanh nghiệp theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Trách nhiệm phối hợp và xác minh thông tin: Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ về tính xác thực của C/O nộp chậm hoặc các thông tin khai báo trên C/O không khớp với hồ sơ lô hàng, Cục Hải quan địa phương phải báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh với cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa không được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt nhưng vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường hoặc MFN.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản đối với doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Công văn số 3424/TCHQ-GSQL đóng vai trò là hành lang pháp lý rõ ràng, giúp:

• Đối với doanh nghiệp: Chủ động nắm rõ quy trình, thời hạn và các điều kiện cần thiết để được hoàn thuế hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi khi gặp khó khăn trong việc nhận C/O gốc từ đối tác nước ngoài đúng hạn.
• Đối với cơ quan hải quan: Chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ của công chức hải quan tại các chi cục, tránh tình trạng áp dụng không thống nhất giữa các địa phương, hạn chế tối đa các tranh chấp khiếu nại về thuế giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý.