Công văn số 3495/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc xác định cơ sở thường trú đối với quỹ đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm làm rõ nghĩa vụ thuế của các quỹ đầu tư nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam, đặc biệt là việc áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và các quốc gia, vùng lãnh thổ có liên quan.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các quỹ đầu tư nước ngoài có hoạt động đầu tư, kinh doanh vốn tại thị trường Việt Nam; các công ty quản lý quỹ thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam thực hiện quản lý danh mục đầu tư cho các quỹ nước ngoài; và các cơ quan thuế địa phương trong việc thực hiện công tác quản lý thuế, thanh tra, kiểm tra thuế đối với tổ chức nước ngoài.

Nguyên tắc xác định cơ sở thường trú của quỹ đầu tư nước ngoài

• Căn cứ pháp lý xác định: Việc xác định một quỹ đầu tư nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam hay không phải căn cứ đồng thời vào các quy định của pháp luật thuế nội địa (Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp) và các điều khoản cụ thể về "Cơ sở thường trú" quy định tại Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và nước/vùng lãnh thổ mà quỹ đó đăng ký cư trú.
• Vai trò của công ty quản lý quỹ trong nước: Trường hợp quỹ đầu tư nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư thông qua một công ty quản lý quỹ được thành lập và hoạt động tại Việt Nam, việc xác định công ty quản lý quỹ này có cấu thành cơ sở thường trú của quỹ nước ngoài hay không phụ thuộc vào tính chất độc lập về mặt pháp lý và kinh tế của công ty quản lý quỹ.
• Trường hợp là đại lý độc lập: Nếu công ty quản lý quỹ tại Việt Nam thực hiện hoạt động quản lý danh mục đầu tư cho quỹ nước ngoài trong phạm vi hoạt động kinh doanh thông thường của mình, có tư cách độc lập cả về mặt pháp lý lẫn kinh tế đối với quỹ nước ngoài, thì công ty quản lý quỹ này được coi là đại lý độc lập. Trong trường hợp này, công ty quản lý quỹ không cấu thành cơ sở thường trú của quỹ đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
• Trường hợp là đại lý phụ thuộc: Nếu công ty quản lý quỹ hoạt động đơn thuần hoặc hầu như đơn thuần cho một quỹ đầu tư nước ngoài (hoặc các bên liên kết của quỹ) và các điều kiện giao dịch, thỏa thuận giữa hai bên khác biệt so với giao dịch giữa các bên độc lập, công ty quản lý quỹ có thể bị xem xét là đại lý phụ thuộc, dẫn đến việc hình thành cơ sở thường trú của quỹ nước ngoài tại Việt Nam.

Nghĩa vụ thuế liên quan đến việc xác định cơ sở thường trú

• Trường hợp không hình thành cơ sở thường trú: Quỹ đầu tư nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh tại Việt Nam (như thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán, cổ tức, lãi tiền gửi) theo quy định về thuế nhà thầu nước ngoài (phương pháp khấu trừ tại nguồn) hoặc được xem xét miễn, giảm thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế hai lần nếu đáp ứng đủ các điều kiện hồ sơ thông báo miễn giảm thuế.
• Trường hợp hình thành cơ sở thường trú: Nếu quỹ đầu tư nước ngoài được xác định là có cơ sở thường trú tại Việt Nam thông qua hoạt động của công ty quản lý quỹ (đại lý phụ thuộc) hoặc các cơ sở cố định khác, các khoản thu nhập chịu thuế liên quan đến cơ sở thường trú đó phải được kê khai, tính và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định áp dụng đối với tổ chức nước ngoài có cơ sở thường trú.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn số 3495/TCT-CS có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ vào tình hình thực tế hoạt động của từng quỹ đầu tư nước ngoài, các điều khoản cụ thể tại Hiệp định thuế liên quan và hồ sơ thực tế để hướng dẫn người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định pháp luật.