Giới thiệu về Công văn số 3794/TCT-DNK

Công văn số 3794/TCT-DNK của Tổng cục Thuế là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các cơ quan thuế địa phương về việc thực hiện ấn định thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Văn bản này nhằm thống nhất quy trình, phương pháp xác định nghĩa vụ thuế đối với các doanh nghiệp vi phạm quy định về kế toán, hóa đơn chứng từ hoặc có hành vi gian lận, trốn thuế.

Các trường hợp bị áp dụng biện pháp ấn định thuế TNDN

Theo quy định pháp luật và hướng dẫn của Tổng cục Thuế, cơ quan thuế có quyền ấn định số thuế TNDN phải nộp đối với người nộp thuế thuộc một trong các trường hợp sau:

• Doanh nghiệp không đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau thời hạn quy định nhưng đã bị cơ quan thuế đôn đốc bằng văn bản mà vẫn không thực hiện.
• Doanh nghiệp không phản ánh hoặc phản ánh không đầy đủ, trung thực, chính xác các số liệu trên sổ kế toán để xác định nghĩa vụ thuế TNDN.
• Doanh nghiệp từ chối, trì hoãn hoặc không cung cấp đầy đủ, kịp thời sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan đến việc tính thuế khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp có hành vi mua, bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường hoặc có sự thông đồng, liên kết nhằm mục đích giảm doanh thu, tăng chi phí để trốn thuế.

Căn cứ và phương pháp xác định số thuế TNDN ấn định

Việc ấn định thuế phải bảo đảm tính khách quan, công bằng và tuân thủ đúng trình tự pháp luật. Các căn cứ và phương pháp cụ thể bao gồm:

• Cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế: Sử dụng thông tin thu thập từ hệ thống dữ liệu ngành thuế về các doanh nghiệp có cùng ngành nghề, quy mô hoạt động, địa bàn kinh doanh để thực hiện so sánh, đối chiếu.
• Ấn định theo tỷ lệ thu nhập chịu thuế trên doanh thu: Đối với các doanh nghiệp xác định được doanh thu nhưng không chứng minh được chi phí hợp lý, cơ quan thuế sẽ áp dụng tỷ lệ phần trăm (%) thu nhập chịu thuế trên doanh thu theo từng ngành nghề kinh doanh cụ thể do pháp luật quy định.
• Ấn định từng yếu tố liên quan: Áp dụng khi doanh nghiệp chỉ vi phạm ở một số khâu cụ thể (ví dụ: không chứng minh được nguồn gốc nguyên vật liệu đầu vào hoặc kê khai thiếu doanh thu của một số hợp đồng kinh tế). Cơ quan thuế sẽ tiến hành ấn định riêng lẻ đối với các yếu tố vi phạm này để điều chỉnh lại số thuế TNDN phải nộp.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và quyền lợi của người nộp thuế

Văn bản nhấn mạnh tính pháp lý và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện quyết định ấn định thuế:

• Trách nhiệm của cơ quan thuế: Phải ban hành quyết định ấn định thuế bằng văn bản, trong đó nêu rõ lý do ấn định, căn cứ pháp lý, phương pháp tính toán và số thuế cụ thể phải nộp. Cơ quan thuế phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của quyết định ấn định.
• Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế: Doanh nghiệp có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh quyết định ấn định thuế của cơ quan quản lý. Trong trường hợp không đồng ý với kết quả ấn định, doanh nghiệp có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính theo quy định của pháp luật, nhưng vẫn phải nộp đủ số thuế đã ấn định trong thời gian chờ giải quyết khiếu nại.