Tóm tắt Công văn số 389/TCT-CS về giá tính thuế tài nguyên

Công văn số 389/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh và thống nhất phương pháp xác định giá tính thuế tài nguyên tại các địa phương. Văn bản hướng tới việc tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu ngân sách và đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong nghĩa vụ thuế của các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên thiên nhiên.

1. Nguyên tắc cốt lõi trong xác định giá tính thuế tài nguyên

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc xác định giá tính thuế tài nguyên phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của Luật Thuế tài nguyên và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành, cụ thể:

• Giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên: Giá tính thuế tài nguyên là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên của tổ chức, cá nhân khai thác chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT).
• Trường hợp tài nguyên chưa có giá bán: Đối với các loại tài nguyên khai thác chưa có giá bán đơn vị sản phẩm (do phải qua quá trình chế biến sâu hoặc sử dụng nội bộ), giá tính thuế tài nguyên được xác định căn cứ vào giá bán sản phẩm sau chế biến trừ đi các chi phí chế biến hợp lý theo quy định của Bộ Tài chính. Chi phí chế biến trừ đi không được vượt quá mức trần quy định nhằm tránh việc doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí để giảm thuế phải nộp.
• Sự phù hợp với Khung giá của Bộ Tài chính: Giá tính thuế tài nguyên do Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh ban hành trong Bảng giá tính thuế tài nguyên địa phương phải nằm trong phạm vi Khung giá tính thuế tài nguyên do Bộ Tài chính quy định.

2. Trách nhiệm của cơ quan thuế địa phương

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Tham mưu xây dựng Bảng giá địa phương: Chủ trì hoặc phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính và các cơ quan liên quan để tham mưu cho UBND cấp tỉnh xây dựng, điều chỉnh, bổ sung Bảng giá tính thuế tài nguyên sát với biến động của giá thị trường.
• Rà soát và đối chiếu kê khai: Thường xuyên rà soát, đối chiếu thông tin kê khai thuế tài nguyên của các doanh nghiệp trên địa bàn. Trường hợp phát hiện giá kê khai của người nộp thuế thấp hơn Bảng giá do UBND cấp tỉnh quy định hoặc thấp hơn giá giao dịch thực tế, cơ quan thuế phải thực hiện ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Thanh tra, kiểm tra chuyên đề: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, cát, sỏi, đất đá làm vật liệu xây dựng thông thường nhằm ngăn chặn hành vi khai thác vượt trữ lượng hoặc gian lận giá tính thuế.

3. Hướng dẫn xử lý các trường hợp đặc thù

Công văn cũng đưa ra định hướng giải quyết đối với một số trường hợp đặc thù tại địa phương:

• Tài nguyên khai thác thủ công, nhỏ lẻ: Khuyến khích áp dụng phương pháp tính thuế khoán dựa trên sản lượng và giá tính thuế do UBND cấp tỉnh quy định để đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm thu đúng, thu đủ.
• Sự phối hợp liên ngành: Khi phát hiện giá tài nguyên trên thị trường biến động tăng hoặc giảm từ 20% trở lên so với Bảng giá hiện hành, Cục Thuế phải kịp thời báo cáo Sở Tài chính để trình UBND cấp tỉnh điều chỉnh Bảng giá tính thuế tài nguyên cho phù hợp.

4. Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 389/TCT-CS là cơ sở pháp lý quan trọng giúp:

• Thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật về thuế tài nguyên trên toàn quốc, hạn chế sự chồng chéo hoặc áp dụng tùy tiện tại các địa phương.
• Bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quốc gia thông qua công cụ tài chính, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc pháp luật thuế.