Công văn số 4185/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành ngày 18 tháng 09 năm 2023 hướng dẫn chi tiết về việc hoàn trả tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT) nộp thừa. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình nghiệp vụ của cơ quan thuế các cấp, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho người nộp thuế khi thực hiện thủ tục hoàn thuế hoặc bù trừ nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước.

Phạm vi áp dụng của công văn tập trung vào việc xử lý các khoản thuế GTGT đã nộp thừa phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc ở khâu nhập khẩu. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân nộp thuế có số tiền thuế GTGT nộp thừa và các cơ quan thuế trực tiếp quản lý, giải quyết hồ sơ thuế trên phạm vi cả nước.

Nguyên tắc xử lý tiền thuế GTGT nộp thừa

• Người nộp thuế có số tiền thuế GTGT nộp thừa tại ngân sách nhà nước được quyền xử lý bù trừ tự động hoặc bù trừ theo đề nghị với các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt của các loại thuế khác.
• Trường hợp sau khi thực hiện bù trừ mà vẫn còn số tiền thuế nộp thừa, hoặc người nộp thuế không có khoản nợ thuế nào khác, người nộp thuế có quyền gửi hồ sơ đề nghị cơ quan thuế hoàn trả trực tiếp tiền thuế nộp thừa từ ngân sách nhà nước.
• Việc xác định số tiền thuế nộp thừa phải căn cứ trên số liệu kê khai thực tế, chứng từ nộp tiền vào ngân sách nhà nước và kết quả đối chiếu số liệu giữa người nộp thuế với cơ quan quản lý thuế trực tiếp.

Thẩm quyền và quy trình giải quyết hoàn trả

• Cơ quan thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế là đơn vị chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra, đối chiếu số liệu và ban hành quyết định hoàn trả tiền thuế nộp thừa cho người nộp thuế.
• Đối với các khoản thuế GTGT nộp thừa phát sinh ở khâu nhập khẩu do cơ quan Hải quan quản lý thu, việc hoàn trả hoặc bù trừ được thực hiện thông qua cơ chế phối hợp liên ngành giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế, đảm bảo tính chính xác, tránh hoàn trùng hoặc bỏ sót đối tượng.
• Quy trình xử lý phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về quản lý thuế, đảm bảo tính minh bạch, nhanh chóng và rút ngắn tối đa thời gian giải quyết cho doanh nghiệp.

Thành phần hồ sơ đề nghị hoàn trả tiền thuế nộp thừa

• Văn bản đề nghị xử lý số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa theo Mẫu số 01/DNHT ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Các chứng từ, tài liệu chứng minh số tiền thuế đã nộp vào ngân sách nhà nước, bao gồm giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước, biên lai thu thuế hoặc các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt có liên quan.
• Các văn bản, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền dẫn đến việc phát sinh số tiền thuế nộp thừa (nếu có), chẳng hạn như quyết định giải quyết khiếu nại, quyết định xử lý vi phạm hành chính về thuế hoặc phán quyết của tòa án.

Thời hạn và trách nhiệm giải quyết của cơ quan thuế

• Trong thời hạn quy định của pháp luật quản lý thuế kể từ ngày nhận được đủ hồ sơ đề nghị hoàn trả hợp lệ của người nộp thuế, cơ quan thuế có thẩm quyền phải ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc Quyết định hoàn thuế kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước.
• Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện hoàn trả hoặc cần bổ sung thông tin, cơ quan thuế phải có văn bản thông báo rõ ràng, nêu cụ thể lý do từ chối hoặc hướng dẫn người nộp thuế hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.
• Cơ quan thuế chịu trách nhiệm cập nhật đầy đủ thông tin về việc hoàn trả, bù trừ thuế lên hệ thống thông tin quản lý thuế tích hợp để theo dõi, giám sát và quản lý thống nhất trên toàn hệ thống.

Công văn số 4185/TCT-KK có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các nội dung hướng dẫn tại văn bản này được thực hiện đồng bộ với Luật Quản lý thuế và Thông tư số 80/2021/TT-BTC nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.