Tổng quan về Công văn số 4196/TCHQ-GSQL

Công văn số 4196/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục thanh khoản hợp đồng gia công. Văn bản này hướng dẫn chi tiết cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và cộng đồng doanh nghiệp về cách thức xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, máy móc, thiết bị tạm nhập, cũng như phế liệu, phế thải sau khi hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực.

Các nguyên tắc cốt lõi khi thanh khoản hợp đồng gia công

Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, việc thanh khoản hợp đồng gia công phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác của lượng nguyên liệu nhập khẩu và sản phẩm xuất khẩu:

• Thời hạn thực hiện thanh khoản: Doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện thủ tục quyết toán, thanh khoản hợp đồng gia công với cơ quan hải quan trong thời hạn quy định kể từ ngày hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực.
• Đối chiếu số liệu định mức: Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu số liệu giữa lượng nguyên liệu, vật tư thực tế nhập khẩu với lượng sản phẩm thực tế xuất khẩu dựa trên định mức tiêu hao thực tế đã thông báo và sử dụng.
• Xác định lượng tồn kho thực tế: Làm rõ lượng nguyên liệu, vật tư còn dư thừa, máy móc thiết bị thuê, mượn chưa tái xuất để có phương án xử lý phù hợp theo quy định pháp luật.

Phương án xử lý nguyên liệu dư thừa và máy móc, thiết bị tạm nhập

Công văn hướng dẫn chi tiết các hình thức xử lý đối với nguyên liệu, vật tư dư thừa và máy móc, thiết bị mượn phục vụ hợp đồng gia công sau khi thanh khoản:

• Bán tại thị trường Việt Nam (Chuyển tiêu thụ nội địa): Doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới, thực hiện chính sách thuế và chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu tại thời điểm chuyển tiêu thụ nội địa.
• Tái xuất trả lại cho bên đặt gia công: Thực hiện thủ tục tái xuất trả lại nước ngoài hoặc xuất khẩu sang nước thứ ba theo chỉ định của bên đặt gia công nước ngoài.
• Chuyển sang hợp đồng gia công khác: Cho phép chuyển nguyên liệu, vật tư dư thừa, máy móc thiết bị sang hợp đồng gia công khác cùng hoặc khác đối tác đặt gia công tại Việt Nam, nhưng phải làm thủ tục hải quan theo đúng quy định về chuyển tiếp.
• Tiêu hủy tại Việt Nam: Việc tiêu hủy phải được sự cho phép của bên đặt gia công, thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan hải quan (nếu có yêu cầu) và phải tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.

Quy định về xử lý phế liệu, phế thải phát sinh

Đối với lượng phế liệu, phế thải thu được trong quá trình sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu:

• Chính sách thuế: Phế liệu, phế thải nằm trong định mức tiêu hao, hao hụt tự nhiên được miễn thuế nhập khẩu khi bán, tiêu thụ nội địa, nhưng doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế nội địa.
• Yêu cầu về môi trường: Trường hợp tiêu hủy phế liệu, phế thải nguy hại, doanh nghiệp phải ký hợp đồng với đơn vị có chức năng xử lý chất thải nguy hại được cơ quan quản lý môi trường cấp phép.

Trách nhiệm của Doanh nghiệp và Cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, Công văn phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với doanh nghiệp gia công: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của định mức thực tế sử dụng, số liệu báo cáo quyết toán và tình trạng sử dụng nguyên liệu, máy móc thiết bị.
• Đối với cơ quan hải quan: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong quá trình nộp báo cáo quyết toán; thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao hoặc không khớp số liệu.