Giới thiệu chung về Công văn số 4244/TCHQ-GSQL

Công văn số 4244/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về cửa khẩu nhập khẩu, tạm nhập - tái xuất mặt hàng gỗ đã qua xử lý từ Campuchia vào Việt Nam. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại lâm sản, đảm bảo nguồn gốc gỗ hợp pháp và tuân thủ các cam kết quốc tế cũng như quy định pháp luật trong nước về bảo vệ rừng.

Quy định về cửa khẩu nhập khẩu và tạm nhập - tái xuất gỗ đã qua xử lý

Theo nội dung hướng dẫn, hoạt động nhập khẩu và tạm nhập - tái xuất mặt hàng gỗ đã qua xử lý từ Campuchia được siết chặt về mặt địa bàn thực hiện thủ tục hải quan nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và buôn lậu lâm sản:

• Giới hạn cửa khẩu thực hiện: Việc nhập khẩu, tạm nhập - tái xuất gỗ đã qua xử lý chỉ được phép thực hiện qua các cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính (cửa khẩu song phương). Quy định này giúp tập trung đầu mối kiểm soát, tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng thực hiện đầy đủ quy trình kiểm tra, giám sát theo quy định.
• Kiểm soát tại cửa khẩu phụ và lối mở: Nghiêm cấm việc làm thủ tục hải quan cho các lô hàng gỗ nhập khẩu hoặc tạm nhập - tái xuất qua các cửa khẩu phụ, lối mở biên giới, trừ các trường hợp đặc biệt được Thủ tướng Chính phủ cho phép hoặc theo các hiệp định song phương cụ thể giữa hai nước đã được nội luật hóa và có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền.

Yêu cầu về hồ sơ và thủ tục kiểm soát hải quan

Để đảm bảo tính hợp pháp của nguồn gốc gỗ nhập khẩu từ Campuchia, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm ngặt các bước kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa:

• Kiểm tra hồ sơ lâm sản: Người khai hải quan phải xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của gỗ theo quy định tại Nghị định số 102/2020/NĐ-CP quy định Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam. Các chứng từ bắt buộc bao gồm bảng kê lâm sản, giấy phép xuất khẩu do cơ quan có thẩm quyền của Campuchia cấp, và các chứng từ thương mại liên quan khác.
• Tăng cường kiểm tra thực tế: Công chức hải quan tại cửa khẩu phải thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa một cách kỹ lưỡng, đối chiếu chủng loại gỗ, số lượng, khối lượng thực tế với khai báo trên hồ sơ. Đặc biệt lưu ý đối với các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục CITES hoặc danh mục gỗ cần kiểm soát chặt chẽ để tránh việc trà trộn, khai báo sai chủng loại.

Trách nhiệm thực hiện của các Cục Hải quan tỉnh, thành phố biên giới

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho Cục Hải quan các tỉnh có chung đường biên giới với Campuchia nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi:

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu: Thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại công văn này, kiên quyết không giải quyết thủ tục thông quan cho các lô hàng gỗ không đi qua đúng cửa khẩu quy định hoặc thiếu hồ sơ pháp lý hợp lệ.
• Phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với lực lượng Biên phòng, Kiểm lâm và các cơ quan chức năng trên địa bàn để tuần tra, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển gỗ trái phép qua biên giới.
• Báo cáo định kỳ và đột xuất: Tổng hợp tình hình nhập khẩu, tạm nhập - tái xuất gỗ từ Campuchia, các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan nhằm có hướng dẫn giải quyết kịp thời.