Giới thiệu khái quát về Công văn số 4269/TCHQ-KTTT

Công văn số 4269/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung vào việc hướng dẫn chi tiết, thống nhất quy trình khai báo tờ khai trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu, nhằm hạn chế tối đa các sai sót phát sinh trên hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật về trị giá hải quan.

Mục đích và phạm vi áp dụng của hướng dẫn khai báo trị giá

Công văn hướng dẫn cụ thể nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện khai báo trị giá hải quan của người khai hải quan và công tác kiểm tra của công chức hải quan. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Hướng dẫn người khai hải quan xác định đúng các trường hợp phải khai tờ khai trị giá hải quan và các trường hợp được miễn khai.
• Thống nhất phương thức khai báo các chỉ tiêu thông tin trên hệ thống điện tử, đặc biệt là việc áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan theo quy định hiện hành.
• Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về thuế, chống gian lận thương mại qua giá, và rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Các trường hợp bắt buộc phải khai tờ khai trị giá hải quan

Theo hướng dẫn tại Công văn số 4269/TCHQ-KTTT, người khai hải quan phải thực hiện khai tờ khai trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu trong các trường hợp sau:

• Hàng hóa nhập khẩu áp dụng phương pháp trị giá giao dịch nhưng có các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ phát sinh mà hệ thống VNACCS không tự động tính toán hoặc không có đủ chỉ tiêu thông tin để tự động khai báo trực tiếp trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch và phải chuyển sang áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan khác (như phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt, tương tự; phương pháp trị giá khấu trừ; phương pháp trị giá tính toán; hoặc phương pháp suy luận).
• Các trường hợp cơ quan hải quan nghi vấn về trị giá khai báo và yêu cầu người khai hải quan phải giải trình, chứng minh hoặc thực hiện khai báo bổ sung theo mẫu tờ khai trị giá quy định.

Các trường hợp được miễn khai tờ khai trị giá hải quan

Để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại và giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết, văn bản cũng làm rõ các trường hợp người khai hải quan không bắt buộc phải khai tờ khai trị giá hải quan, bao gồm:

• Hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế, được miễn thuế hoặc xét miễn thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế.
• Hàng hóa nhập khẩu theo loại hình gia công cho thương nhân nước ngoài hoặc sản xuất xuất khẩu mà không phát sinh nghĩa vụ thuế nhập khẩu tại thời điểm nhập khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu áp dụng phương pháp trị giá giao dịch và không có bất kỳ khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ nào, đồng thời các thông tin về trị giá đã được thể hiện đầy đủ, rõ ràng trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu của hệ thống VNACCS.
• Hàng hóa nhập khẩu có trị giá thấp hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt khác theo hướng dẫn cụ thể của Bộ Tài chính trong từng thời kỳ.

Hướng dẫn kỹ thuật khai báo trị giá trên hệ thống VNACCS/VCIS

Công văn số 4269/TCHQ-KTTT đi sâu vào hướng dẫn kỹ thuật nhằm giúp doanh nghiệp tránh các lỗi hệ thống thường gặp khi truyền dữ liệu:

• Khai báo các khoản điều chỉnh: Người khai hải quan phải phân bổ chính xác các khoản điều chỉnh (như chi phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm, phí bản quyền, phí giấy phép) cho từng dòng hàng tương ứng trên tờ khai trị giá.
• Sử dụng mã phương pháp xác định trị giá: Phải chọn đúng mã phương pháp xác định trị giá hải quan tương ứng trên hệ thống. Việc chọn sai mã phương pháp có thể dẫn đến việc hệ thống từ chối tiếp nhận hoặc đưa tờ khai vào luồng kiểm tra trọng điểm.
• Đính kèm chứng từ chứng minh: Đối với các tờ khai có phát sinh trị giá phức tạp, người khai hải quan được khuyến khích đính kèm các chứng từ liên quan (như hóa đơn thương mại, hợp đồng mua bán, chứng từ vận chuyển, bảng phân bổ chi phí) qua nghiệp vụ HYS trên hệ thống trước khi gửi tờ khai chính thức.

Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương trong việc kiểm tra và xử lý

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Tăng cường kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của việc khai báo tờ khai trị giá hải quan ngay trong khâu thông quan đối với các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá.
• Không được tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm các chứng từ ngoài quy định pháp luật hoặc kéo dài thời gian thông quan trái quy định khi doanh nghiệp đã khai báo đầy đủ và đúng hướng dẫn.
• Trường hợp phát hiện doanh nghiệp khai sai, khai thiếu hoặc áp dụng sai phương pháp xác định trị giá, công chức hải quan phải hướng dẫn cụ thể bằng văn bản hoặc thông qua hệ thống điện tử để doanh nghiệp thực hiện khai bổ sung theo đúng quy định.
• Thực hiện công tác kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp nghi vấn trị giá nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ trong khâu thông quan, nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước.